شورای کتاب کودک

درباره شورای کتاب کودک زیاد نوشتند؛ این که چه کسانی آن را تاسیس کردند؟ چگونه برخی از خدمات و نهادهای مرتبط با شورا توسعه یافت؟ چه ویژگیهایی دارد این خدمات؟ و بسیاری از پرسشها و پاسخهای دیگر.

مطالب بسیار و خوبی هم در منابع و کتابهای مختلف درباره شورای کتاب کودک هست. گشتی کوتاه در اینترنت را اول از همه برای کسب اطلاعات بیشتر در این باره توصیه می‌کنم.

در مدخل مرتبط با نوش آفرین انصاری نوشتم که نوش آفرین انصاری، شورای کتاب کودک، کتابداری، آموزش کتابداری، فرهنگنامه کودکان و نوجوانان و توران مبرهادی نام‌ها و واژه‌هایی است که اغلب همدیگر را یادآوری می‌کنند؛ هر یک حافظه دیگری است. اینها را باید با هم و با ده‌ها کلیدواژه دیگر مطالعه کرد. همینطور تاکید کردم که برای شناخت شورای کتاب کودک نیز باید توران میرهادی، نوش آفرین انصاری و بسیاری از نامهای دیگر را شناخت. 

تلاش می کنم با همین زاویه دید درباره این افراد یا برخی از موضوعات دیگری بنویسم که به نحوی با شورای کتاب کودک ارتباط دارند. مطالعه تاریخی همه اینها با رویکردها یا نگاههای متفاوت اجتماعی، آموزشی، نظری، کارکردی و غیره اهمیت دارد. یکپارچه سازی این دیدگاهها دشوار است؛ نگاه کل نگر و یکپارچه سازی می خواهد که همه جزئیات را با هم و در همکنشی با یکدیگر ببیند.

شاید اولین، یا از مهم‌ترین پرسش‌ها این باشد که چرا و چگونه باید شورای کتاب کودک را مطالعه کرد؟ و این که خود پرسش/ ها باید چه باشد؟

آیا باید تاثیر شورای کتاب کودک بر کودکان و نوجوانان، نشر و نویسندگی کودک، کتاب و کتابخوانی و مانند ان را مطالعه کرد/ یا بهتر است ترکیبی از رویکردهای مختلف باشد؟ رویکرد و ابزار مطالعه شورای کتاب کودک را باید چگونه انتخاب کرد و چه باید باشد؟

مهم‌ترین کارکرد شورای کتاب کودک چیست؟

نقش افراد، زنان/ مردان و گروه‌های مختلف سنی/ جنسی/ سواد و غیره در توسعه شورای کتاب کودک چیست؟

و دهها پرسش دیگر که هر کس پاسخی دارد.

کم و بیش همه ما، و همه جامعه، تحت تاثیر شورای کتاب کودک و کارکردهای آن هستیم! کافی است به تاثیر شورا بر ادبیات کودک و نوجوان و اموزش کودکان و نوجوانان و پژوهش‌های مرتبط با کودکی در ایران توجه کرد! چیزی شبیه استفاده همه ما از واکسن فلان موسسه تحقیق و تولید واکسن در ایران است!

برای مطالعه شورای کتاب کودک و رهبران و اعضای آن بهتر است کم و کیف حضور یا تاثیرشان بر این افراد/ نهادها/ بخش‌ها/ کارها و کارکردها، و نیز همه اینها در همکنشی با هم، مطالعه شود: ۱) آموزش کودکان ۲) توسعه کمی و کیفی ادبیات کودکان و نوجوانان ۳) ترویج فرهنگ مطالعه ۴) نهادسازی‌های مرتبط با آموزش کودکان و نوجوانان  ۵) آموزش معلمان/ کتابداران/ ناشران/ نویسندگان/ ویراستاران و سایر کنشگران حوزه کودک و نوجوان برای مشارکت اجتماعی در حوزه توسعه کتاب و کتابخانه و آموزش کودکان و نوجوانان ۶) توسعه پژوهش‌های مرتبط با کودکی و نوجوانی ۷) توسعه کتابخانه و کتابداری ۸) راهبری کنشگران حوزه کتاب و کتابخانه (بخصوص کتاب‌ها و کتابخانه‌های مرتبط با کودکان و نوجوانان، و کتابخانه‌های عمومی در مناطق محروم و خاص)  ۹) تاثیر بر اهداف، راهبردها و برنامه‌های کلان‌نهادهای مرتبط با کودکان و نوجوانان (از جمله آموزش و پرورش، دانشگاه‌ها و پژوهشگاههای مرتبط با کودکی و نوجوانی) ۱۰) ایجاد ارتباط و گفتمان بین همه کنشگران برجسته حوزه ادبیات کودکان و نوجوانان با هم و با کنشگران برجسته جهانی در این حوزه.

اینها را درباره توران میرهادی، و بسیاری از همکاران دیگر شورا یا نهادهای همکار یا وابسته به آن هم می توان گفت.

سعی می‌کنم به تدریج برخی از پرسش‌ها را همینجا مطرح کنم و شاید با پاسخ! البته از دیدگاه حودم.

و همینطور پیشنهاد می کنم مدخل‌های دیگر مرتبط با شورا و شورایی‌ها را ببینید. البته فعلا در سایت کتابدار اطلاعات زیادی وجود ندارد اما مطالعه کتاب ارچنامه علم عاشقی (به کوشش شهرام اقبال زاده)، و کتاب شورای کتاب کودک؛ از همکاری تا مشارکت (گفتگو با برخی از مدیران و همکاران شورا) به کوشش پریچهر نسرین پی را پیشنهاد می کنم که ناشر ان کتابدار است. ناشران و نویسندگان دیگر هم درباره شورا و برخی از مدیران شورا اطلاعات باارزشی منتشر کردند که به جستجوی در اینترنت پیدا می شوند. سعی می کنم برخی از بهترینها را بعدا به هر مدخل اضافه کتم.

از کمک شما خوانندگان، بویزه افراد نزدیک به شورای کتاب کودک برای نگارش مدخل‌های مرتبط با شورا در این بخش از سایت کتابدار استقبال می کنم.

(حمید محسنی)