هوش مصنوعی؛ چشم اندازهای نوآوری و رقابت جهانی در ایجاد یک زیست‌بوم موفق

فهرست مطالب...

  • هوش مصنوعی را شبیه‌سازیِ ماشینیِ فرایندهای هوش انسان می‌گویند. سیستم‌های خبره، پردازش زبان طبیعی، تشخیص گفتار و بیناییِ رایانه‌ای معمول‌ترین کاربرد هوش مصنوعی است. این نوشته حاوی چشم اندازهای جهانی درباره نواوریهای علمی و فنی در هوش مصنوعی است و گزارش ان را مؤسسۀ سیاستگذاری و راهبرد نوآوری (وابسته به مؤسسۀ علم و فناوری پیشرفتۀ کره جنوبی) کلاریویت ان را نوشت و پروفسور جعفر مهراد، استاد دانشگاه شیراز و بنیانگذار آی اس سی و چهره ماندگار علمی ایران، آن را ترجمه کرده است. در ادامه مقدمه مترجم  و نکته‌های برجسته این گزارش بسیار مهم را می‌خوانید.

هوش مصنوعی از مقدار قابل توجهی منابع طبیعی، سوخت و کار انسانی ساخته می‌شود. فناوری هوش مصنوعی مانند هوش انسان هوشمند نیست. این فناوری نمی‌تواند اشیا را بدون آموزش‌های عمیق و گستردۀ انسانی تشخیص دهد. تولید معنا توسط ماشین نیز منطق آماریِ متفاوتی می‌خواهد.
مستندات این کتاب نشان می‌دهد که اختراعات، ابداعات، و فناوری‌های اصلی مرتبط با هوش مصنوعی در انحصار معدودی از کشورهاست.
این اثر برای تمام رشته‌های علمی و فنی کاربرد دارد؛ اما به طور خاص برای رشتۀ علم اطلاعات و دانش‌شناسی حائز اهمیت است. مطالعات، پژوهش‌ها و تحلیل انتشارات و اختراعات دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی ایران بیشتر در قالب پایان‌نامه و پژوهش‌های دانشجویان، محققان و اعضای هیئت علمی است، که با استفاده از پایگاه‌های علم‌سنجی ملی مانند پایگاه استنادی علوم جهان اسلام، اسکوپوس و کلاریویت آنالیتیکس انجام می‌شود.
زاویۀ دید این کتاب و طرز نگاه پدیدآوران آن بسیار متفاوت است. دیدگاه آنها بر اساس توصیف و تحلیل اختراعات مرتبط با فناوری هوش مصنوعی در سطح ملی و جهانی است که آمار و اطلاعات آن از پایگاه اطلاعاتی دِروِنت استخراج شده است. این پایگاه بزرگ‌ترین پایگاه اطلاعاتی مرتبط با پروانه‌های ثبت اختراع است که توسط دانشمندان و محققان در کشورهای مختلف جهان تولید و در این پایگاه گردآوری می‌شود. درونت جامع‌ترین و موثق‌ترین پایگاه اطلاعاتی اختراعات جهان است.
به موازات افزایش اختراعات هوش مصنوعی در کشورهای تولیدکننده، تعداد انتشارات علمی این حوزه در سطح جهانی ۳۴.۵ درصد از سال ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۰ افزایش داشت؛ درصدی که بیشتر از رشد سال ۲۰۱۸ نسبت به 2019 میلادی است (19.6 درصد).
بیشتر مقالات مرتبط با هوش مصنوعی در همۀ کشورها محصول تحقیقات و مطالعات دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی است. اما شرکت‌های صنعتی ایالات متحدۀ آمریکا، دومین بخش پژوهشی مهم است. آنها حدود 19.2 درصد کل انتشارات آمریکا را در سال ۲۰۲۰ تولید کرده‌اند. همین روند و آمار در اختراعات مرتبط با فناوری هوش مصنوعی نیز صادق است که کتاب حاضر به آن پرداخته است.
نقطۀ مقابل، شرکت‌های تحقیقات صنعتی جمهوری خلق چین با انتشار ۱۵.۶ درصد، و اتحادیۀ اروپا ۱۷.۲ درصد مقاله‌های علمی است که رقم قابل توجهی می‌باشد.
هدف اصلی ترجمۀ این کتاب برقراری ارتباط بین سیاست‌گذاران، مدیران، محققان، دانشگاه‌ها، پژوهشگاه‌ها، و نهادها با پدیدۀ هوش مصنوعی و تحلیل اختراعات فنی در این حوزه است که به سرعت در حال گسترش است.
انتقال آرای نویسندگان، و مفاهیم و مضامین مهم مرتبط با فناوری هوش مصنوعی نیز هدف دیگر این ترجمه است که در این جا به طور خاص از منظر علم‌سنجی دنبال شده است.
یکی از مضمون‌های مهم این کتاب آموزش و تربیت نخبگان هوش مصنوعی است که از وظایف مهم دانشگاه‌ها، به ویژه دانشگاه‌های تراز اول جهان است. آنها در این مقوله، سنجیده و سریع برنامه‌ریزی کرده‌اند. سرمایه‌گذاری‌شان در آموزش هوش مصنوعی در چهار سال گذشته نیز به شدت افزایش داشته است. تعداد درس‌های مرتبط با آموزش مهارت‌های ساخت و آرایش مدل‌های عملی در حوزۀ هوش مصنوعی در مقاطع کارشناسی و تحصیلات تکمیلی طی چهار سال گذشته به ترتیب ١٠٢.٩ درصد و 41.9 درصد افزایش یافته است.
انتخاب شغل بسیاری از دانشجویان دکترای هوش مصنوعی در آمریکای شمالی واحدهای صنعتی است؛ تعداد کمی از آنها جذب دانشگاه‌ها می‌شوند.
درصد دانشجویان بین‌المللی هوش مصنوعی در مقطع دکترا نیز در آمریکای شمالی رو به افزایش است؛ میزان افزایش در سال ۲۰۱۹ بیش از ۶۴.۳ درصد بود. در حالی که در سال ۲۰۱۸ تنها ۴.۳ درصد افزایش داشت.
بیشتر دانشگاه‌های اتحادیۀ اروپا در رشتۀ هوش مصنوعی در سطح کارشناسی ارشد دانشجو می‌پذیرند. رباتیک و اتوماسیون از جمله درس‌های تخصصی است که عمدتاً در سطح کارشناسی و کارشناسی ارشد تا کنون ارائه شده است.
در ایران نیز دانشگاه‌های جامع و مادر، رشتۀ هوش مصنوعی را در برنامه‌های خود قرار داده‌اند. این دانشگاه‌ها به اعتقادم از کیفیت و سطح علمی برتری برخوردارند: دانشگاه‌های صنعتی شریف، امیرکبیر، علم و صنعت ایران، شهید بهشتی، شیراز، صنعتی اصفهان، فردوسی مشهد، تبریز و …. که فناوری‌های هوش مصنوعی را در سطح کارشناسی و تحصیلات تکمیلی ارائه می‌کنند.
نکتۀ مهم این است که آیندۀ صنعت و خدمات بیشتر و بیشتر به هوش مصنوعی و نوآوری‌های فنی در این زمینه وابسته خواهد شد. فناوری‌های هوش مصنوعی از کاربردی‌ترین مباحث جهان است. در این دنیای پرتحول، کشورهایی موفق هستند که از جدیدترین نوآوری‌های فنی آگاه بوده، آیندۀ مطلوب‌شان را واقع‌بینانه می‌سازند، و برنامه‌ریزی راهبردی طراحی می‌کنند.
خوشبختانه مرکز نوآوری و توسعۀ هوش مصنوعی (وابسته به پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات) در 15 دی 1400 خبر تدوین “سند نقشۀ راه توسعۀ هوش مصنوعی کشور” را منتشر کرد. در این خبر به نکات مهم این سند در دو بخش کلی توسعۀ کاربردها و توسعۀ توانمندسازها اشاره شد. همین‌طور، استفاده از مطالعات تطبیقی 24 کشور جهان در زمینۀ هوش مصنوعی یادآوری شده است. بعد از مدت‌ها این یک خبر خوب دربارۀ هوش مصنوعی است.
حال با توجه به “سند نقشۀ راه توسعۀ هوش مصنوعی کشور” انتظار می‌رود دولت جمهوری اسلامی ایران، امکانات، منابع و قابلیت‌های دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی کشور را بسیج کند، در حوزۀ هوش مصنوعی سرمایه‌گذاری نماید، بخش خصوصی را در این زمینه فعال کند، و یاری‌شان دهد، تا همتراز با کشورهای عمدۀ فعال، عرصه را برای رسیدن به اهداف اسناد بالادستی، برنامه‌های توسعۀ کشور، و حل مسائل و چالش‌های صنایع و خدمات مرتبط با فناوری‌های هوش مصنوعی به بهترین شکل ممکن آماده سازد.
در پایان از تلاش و زحمات ارزندۀ جناب آقای حمید محسنی، مدیر محترم نشر کتابدار در چاپ و انتشار این ترجمه تشکر و سپاسگزاری می‌کنم.
پروفسور جعفر مهراد
استاد دانشگاه شیراز و چهرۀ ماندگار علمی کشور
١٠ دی ماه ١۴٠٠

نکته‌های برجسته

موتور محرک و پیش‌ران هوش مصنوعی، افزایش تقاضا برای نوآوری فنی است.

پیشرفت در محاسبات با عملکرد بالا و کلان‌داده‌ها سبب شده تا هوش مصنوعی یک بازیگر کلیدی در نوآوری‌های فنی شود. تقاضای ثبت اختراع در حوزۀ هوش مصنوعی در ۱۰ سال گذشته نشان می‌دهد که این فناوری در طیف وسیعی از کاربردها و صنایع حضور یافته است. فناوری هوش مصنوعی سبب می‌شود سیستم‌ها در حوزه‌های مختلف (مانند مراقبت‌های بهداشتی، ساخت و تولید، محصولات مصرفی و صنعت ماشین‌سازی) در تعامل با افراد به اندازۀ کافی هوشمند باشند. قدرت هوش مصنوعی وابسته است به: توانایی‌اش در همگرایی با سایر فناوری‌ها برای تولید برترین عملکردها، توانمندسازیِ بسیاری از فناوری‌های مرسوم برای غلبه بر محدودیت‌های جاری، و جهش در ارائۀ راهکارهای تازه و نسل آتی برای مسائل دشوار دنیای حقیقی.

رقابت در فناوری هوش مصنوعی همواره سخت و فشرده است.

فعالیت در فناوری هوش مصنوعی موجب رقابت نفس‌گیر و نزدیک بین کشورها، صنایع و بخش‌های مختلف شده است. بسیاری از کشورها هوش مصنوعی را بخشی از برنامه‌های ملی، موضوع روز، و پیش‌ران نوآوری‌های فنی و توسعۀ صنعت می‌پندارند. اکنون، کشورها و شرکت‌ها اهداف، راهبردها و برنامۀ سرمایه‌گذاری خود را در این زمینه طراحی کردند. بدین ترتیب، رقابت واقعی، تازه آغاز شده است. تحلیل روند اختراعات حاکی از آن است که تعدادی از کشورها عملکرد بهتری داشته‌اند؛ اما سایر کشورها لازم است کیفیت اختراع‌شان در زمینۀ هوش مصنوعی را از جهات مختلف بهبود بخشند.

ساخت یک اکوسیستم قوی برای هوش مصنوعی نخستین گام در بهره‌مندی از مزیت‌های رقابت‌پذیری در هوش مصنوعی است.

حرفه‌های نوآوری‌های‌ فنی به وضوح نشان می‌دهد که فناوری رقابت‌پذیر بر پایۀ تحقیق و توسعه انگیزه‌ها، همکاری و مشارکت استوار است. بنابراین، اکوسیستم هوش مصنوعی یک کشور از همکاری ذینفعان گوناگون (مانند دانشگاه‌ها، پژوهشگاه‌ها، سازمان‌های دولتی و شرکت‌ها) بهره‌مند خواهد بود. برای کسب نتایج بهتر باید تمام ظرفیت‌های هسته و اصلی مرتبط با نوآوری هوش مصنوعی در هماهنگی کامل با هم عمل نموده و با هم بر اساس واقعیت‌ها و تجربه‌های موجود همکاری کنند. افزون برآن، برای ساخت یک اکوسیستم قوی همکاری میان جامعۀ پژوهشی و صنعت بسیار ضروری و حیاتی است. گرچه هوش مصنوعی دهه‌هاست که بازار در خور دارد و مطرح است اما در سال‌های اخیر توجه بیشتری را به خود جلب کرده است. از این‌رو، این احتمال وجود دارد که برای حمایت از تقاضای صنایع به هوش مصنوعی هنوز تجربه کافی وجود نداشته باشد. دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی نه تنها وظیفه دارند در این زمینه پژوهش کنند و نوآوری را توسعه دهند، بلکه آموزش نیروی انسانی مستعد برای خلق منابع نوآوری در صنعت با استفاده از فناوری‌های هوش مصنوعی نیز ضروری است. به‌علاوه، تقاضاهای صنعت از جامعۀ پژوهشی می‌تواند انگیزۀ تولید فزایندۀ ایده‌های نوآورانه به منظور غلبه بر چالش‌های دنیای واقعی را به مراتب بیشتر کند.
کشورهای پیش‌رو در خلق یک اکوسیستم هوش مصنوعی قوی اکنون از مزایای گوناگون آن در زندگی بهره می‌گیرند و از این بابت حس خوشایندی دارند. بسیاری از کشورها و شرکت‌ها در جذب متخصصان خبرۀ هوش مصنوعی به شدت با هم رقابت می‌کنند. این افراد با بهبود عملکرد تحقیق و توسعه یا با رقابت‌پذیر کردن کسب و کارها (ترویج راهکارهای نوآورانه) نقش کلیدی در نوآوری‌های هوش مصنوعی دارند. این وضعیت می‌تواند موجب رشد کسب و کارها و صنایع شود؛ زیرا می‌توانند بیشتر کار کنند و توانایی بهتری داشته باشند. بدین‌ترتیب، اکوسیستم هوش مصنوعی کمک می‌کند تا کسب و کارهای در حال رشد بتوانند خبره‌های جهانی بیشتری از حوزۀ هوش مصنوعی را در خارج از بازار محلی نیز جذب کنند. این چرخۀ درست، موفقیت رشد اکوسیستم هوش مصنوعی را سرعت می‌بخشد.
کیفیت نوآوری، و نه کمیت، کلید موفقیت در رقابت‌پذیری فنی است.
تقریباً ۱۴۰ هزار درخواست ثبت اختراع درباره ایده‌های هوش مصنوعی از سال ۲۰۱۰ میلادی دریافت شده است . با وجود حجم زیاد اختراعات، تنها تعدادی از ایده‌های برجسته به محصول و خدماتی تبدیل می‌شوند که کسب و کارها را رونق می‌بخشند. از این رو توسعۀ نوآوری‌های فنی در هوش مصنوعی کار ساده‌ای نیست. انتظار می‌رود نوآوری فنی مرتبط با هوش مصنوعی با چالش‌های بیشتری مواجه شود و مخاطرات سرمایه‌گذاری در این حوزه افزایش یابد.
تحلیل داده‌ها نشان می‌دهد که هوش مصنوعی شامل طیف وسیعی از فناوری‌هاست. اولویت‌های توسعۀ هر کشور نیز متفاوت است و عملکرد بخش‌ها در درون هر کشور به ندرت متوازن و متعادل است. بعضی از کشورها اختراع زیادی با تأثیر فنی محدود دارند، اما برخی با اختراع کمتر، تأثیری بیشتر بر توسعه دارند. گرچه تعدادی از کشورها و شرکت‌ها با اعلام تعهدات خود نسبت به هوش مصنوعی، قدرت رقابت‌پذیری‌شان را نمایش می‌دهند (جدول ۱)، اما این سوال همیشه مطرح است: آیا شرکت‌ها و کشورها برای اجرای کامل طرح‌های خود منابع کافی در اختیار دارند؟

سرمایه‌گذاری آتی در هوش مصنوعی باید راهبردی باشد.

در این اثر نشان داده شد که چشم‌انداز هوش مصنوعی شامل بسیاری از فناوری‌هاست که هر کدام‌شان نه‌تنها قوت و ضعف دارند، بلکه ویژگی‌های منحصر به فردی هم دارند. از منظر تحقیق و توسعه باید بین ایده‌های نوآورانه و سایر ایده‌ها تمایز قائل شد. روندهای جاری در نوآوری هوش مصنوعی، محصول همگرایی فناوری‌های هوش مصنوعی موجود با دیگر فناوری‌هاست. فناوری‌های هوشمند هایبرید/ یا دوزیست غالباً عملکرد بهتری دارند و توجه بیشتری را از پژوهشگران و صنایع دیگر به خود جلب می‌کنند.
از چشم‌انداز کسب و کارها، هوش مصنوعی دائما در حال گسترش حوزۀ کاربردش است، اما به شرکت‌های جویای فناوری و علاقه‌مند به آن توصیه می‌شود به این پرسش پاسخ دهند: چه چیزی را می‌‌خواهید با هوش مصنوعی کسب کنید؟
برای تمام راهکارهای هوش مصنوعی یک پاسخ قطعی وجود ندارد. هوش مصنوعی یک فناوری بسیار حساس است و استفاده از آن برای توسعۀ بازار مطلوب و مقبول هرگز آسان نیست. انتخاب فناوری نادرست یا پذیرش هوش مصنوعی برای کسب‌وکاری با اهداف ناروشن ممکن است نتایج ناامیدکننده‌ای در سرمایه‌گذاری‌ها ایجاد کند. یک راهبرد سرمایه‌گذاری موفق، محصول شناختِ درست و ارزیابیِ روشن مسئله‌ای است که می‌خواهید آن را با هوش مصنوعی رفع و رجوع کنید. خلق و توسعۀ مناسب هوش مصنوعی، بدون همکاری و مشارکت سایر خبره‌ها و متخصصان، بسیار بغرنج و پیچیده است.

یادگیری میان‌‌صنعتی در نوآوری هوش مصنوعی مهم است.

تحلیل‌ گزارش‌ها در این اثر نشان می‌دهد که هر صنعتی، فناوری هوش مصنوعی را به روش‌های مختلف به کار می‌برد که ممکن است متناسب با ویژگی‌های منحصر به فرد آن صنعت (مشتریان، چالش‌ها و داده‌های آماده برای هوش مصنوعی) باشد.
بعضی از صنایع با سرعت باورنکردنی از فناوری‌های گوناگون هوش مصنوعی استفاده می‌کنند. گرچه پذیرش کامل هوش مصنوعی از صنعتی به صنعت دیگر متفاوت است، با این وجود، هنوز پتانسیل‌های زیادی برای رشد هوش مصنوعی و نمایش عملکرد برجستۀ آن در آینده نزدیک وجود دارد. در صورت ابهام دربارۀ کاربرد هوش مصنوعی در کسب و کار خود، رهیافت مناسب، مقایسۀ آن با صنعت دیگر است. گرچه چالشِ صنایع دیگر ممکن است متفاوت باشد، اما سرشت اساسی آنها احتمالا بسیار شبیه‌اند.

فناوری هوش مصنوعی ممکن است شکاف بین کشورها را عمیق‌تر کند.

این اثر، علاوه بر بررسی مزایای گوناگون هوش مصنوعی، به برخی از نگرانی‌های احتمالی نیز اشاره دارد. ۹۲ درصد از کل اختراعات جهانی هوش مصنوعی را ۱۰ کشور برتر دنیا تولید می‌کنند؛ تولید ناخالص داخلی این کشورها برابر است با ۴۱ درصد از تولید ناخالص داخلی کل جهان. همان‌گونه که پیش‌تر بیان شد، کشورهای بهره‌مند از هوش مصنوعی در رقابتِ توسعۀ صنعتی و اقتصادی نسبت به دیگر کشورها موقعیت بهتری دارند. در مقابل، کشوری که در ساخت یک اکوسیستم هوش مصنوعیِ قوی شکست خورده و یا کند عمل کند باید برای رسیدن به این مرحله از ظرفیتِ هوش مصنوعی بیشتر تلاش کند.
نوآوری فنی در هوش مصنوعی در سال‌های اخیر تحت سلطه تعدادی از کشورهای توسعه یافته است، و این ممکن است شکاف اقتصادی و صنعتی بین کشورهای پیشگام در این حوزه و دیگر کشورها را عمیق‌تر کند.

بسیاری از جنبه‌های اخلاقی هوش مصنوعی هنوز حل نشده است.

هوش مصنوعی، بدون کمترین دخالت انسان در تصمیم‌گیری و عملکرد، به حد کافی هوشمند است. کشورها و شرکت‌ها برای برتری در هوش مصنوعی سرمایه‌گذاری زیادی می‌کنند. اکنون، هوش مصنوعی به عنوان فناوری برترِ سال‌های آتی شناخته می‌شود. با این حال، جنبه‌های منفی خاص خود را نیز دارد.
پژوهشگران، مخاطرات احتمالیِ سیستم‌های هوش مصنوعی را یادآوری کرده که گاهی می‌تواند موجب تصمیم‌گیری‌های نامعلوم و نامعین شود. رفتار سیستم‌های هوش مصنوعی تحت تاثیر منطق الگوریتمی یا مجموعه داده‌هایی است که برای آموزش استفاده می‌شود. برای مثال سیستمی با مجموعه‌ای از داده‌های خاص می‌‌تواند خطر مرسوم تبعیض نژادی، جنسیتی و قومی در سیستم‌های کاربردی و مالی را دامن بزند. در صنعت مراقبت‌های بهداشتی بسیاری از نخبگان هوش مصنوعی دربارۀ سوء استفاده از داده‌های شخصی و خصوصی ابراز نگرانی می‌کنند. خطر دیگر سناریوی فرضیۀ مسئله ترولی است. طراحان، در تولید الگوریتم‌های هوش مصنوعی با چالش‌های بزرگی مواجه‌اند؛ مثل کنترل رفتار یا واکنش یک وسیلۀ خودران به هنگام مواجهۀ با احتمال مرگ یک فرد و جلوگیری از برخورد با افراد بیشتر.
پژوهشگران و سیاستگذاران برای تدوین دستورالعمل‌ها و اصول لازم برای مراقبت از جان انسان‌ها به طور جد دربارۀ اخلاق هوش مصنوعی بحث می‌کنند. بعضی از دولت‌ها می‌کوشند برای تمام جنبه‌های اخلاق هوش مصنوعی قواعد و مقررات لازم را تدوین کنند، اما شرکت‌ها غالباً مخالف این قوانین‌اند. آنها بر این باورند که این قوانین از رشد و توسعۀ شرکت‌ها می‌کاهد. در مجموع، جنبه‌های اخلاقیِ هوش مصنوعی به طور فزاینده‌ای توجه دولت‌ها و مشتریان را به خود جلب کرده است، این نوع مباحث برای پایداری اجتماعی بسیار مهم است.
اتحادیه اروپا در سال ۲۰۱۹ میلادی دستورالعمل‌های اخلاقیِ هوش مصنوعی را برای هوش مصنوعیِ قابل اعتماد منتشر کرد. بر اساس این دستورالعمل “حکمرانی داده‌های متخلف و مخاطراتِ غیر قابل قبولِ مرتبط با هوش مصنوعی می‌تواند جریمه‌ای تا ۳۵ میلیون دلار یا ۶ درصد از درآمد سالانۀ جهانیِ شرکتِ متخلف داشته باشد.” این قاعده، نگرانی‌های عمده‌ای را در بخش خصوصیِ اتحادیه اروپا به وجود آورد. این شرکت‌ها بر این باورند که این قواعد، رشد صنعت هوش مصنوعی را کند کرده است و شرکت‌های اتحادیه اروپا را در برابر قدرت‌های جهانی در موقعیت نامطلوبی قرار می‌دهد.

نگاهی به داده‌ها

هوش مصنوعی در سال‌های اخیر توسعۀ قابل توجهی داشته است. حجم اختراعات آن نیز پیوسته در حال افزایش است. کلاریویت آنالیتیکس با همکاری موسسۀ علم و فناوریِ پیشرفتۀ کره‌ جنوبی، روندهای توسعۀ هوش مصنوعی را با استفاده از داده‌های اختصاصی کلاریویت مطالعه کرده که خود از بخش‌های زیر تشکیل شده است:
• Derwent Innovation
• Derwent World Patent Index
• Derwent Patent Citation Index
ابزارهای فوق یک تصویر جامع و جهانی از فعالیت‌های مرتبط با اختراعات ارائه می‌کنند.

یافته‌های کلیدی عبارتند از:
 شبکه‌های عصبی و یادگیری ماشینی از نظر مقیاس و رشد در نوع خود بی‌نظیر و بی‌رقیب است (بیش از ۴۶ درصد). نرخ رشد سایر فناوری‌های هوش مصنوعی نیز بیش از ۲۰ درصد است.
 گرچه سرزمین اصلی چین بالاترین نرخ رشد در زمینه اختراعات هوش مصنوعی را دارد، اما تاثیر هوش مصنوعی این کشور نسبتاً اندک است. در مقابل، ایالات متحده آمریکا در اختراعات هوش مصنوعی، هم از نظر کیفیت و هم تأثیر، پیشگام است.
 ایالات متحده آمریکا و کانادا دارای اکوسیستم صنعت‌محور در نوآوری‌های فنیِ مرتبط با هوش مصنوعی‌اند. صنایع با استفاده از رابطۀ نزدیک و تنگاتنگ‌شان با دستگاه‌ها و دولت‌ها عمل می‌کنند. در مقابل، اکوسیستم نوآوری فنیِ هوش مصنوعی در چین و کره جنوبی دولت‌محور است. سهم بروندادهای کیفی بخش خصوصی در این کشورها اندک است.
 سهم و مشارکتِ ایالات متحده آمریکا، بریتانیا و کانادا در حوزۀ اختراعات رباتیک و کنترل خودکار، نسبتاً بالاست. در حالی که یادگیری ماشینی و شبکه‌های عصبی در سرزمین اصلی چین و کره‌ جنوبی دارد پیشرفت می‌کند. هر کشور یا منطقه در برخی از رشته‌های هوش مصنوعی دارای اختراعات باکیفیت بالاست، اما ایالات متحده آمریکا در همۀ رشته‌های هوش مصنوعی دارای اختراعات با نفوذ بالاست.

هر صنعت در ایالات متحده آمریکا از فناوری‌های هوش مصنوعی به روش‌های مختلف استفاده می‌کند:
 قطعات برق و الکترونیک: در سال‌های اخیر، شبکه‌های عصبی، یادگیری ماشینی، رباتیک و کنترل خودکار، رشد ماشین‌های نورومورفیک و فناوری‌های یادگیری عمیق را بسیار تحت کنترل خود درآورده‌اند.
 ماشین‌آلات و تجهیزات صنعتی: از فناوری‌های گوناگون هوش مصنوعی (مانند رباتیک و کنترل خودکار شبکه‌های عصبی و یادگیری ماشینی) برای بهبود کارایی و خدمات ساخت و تولید هوشمند به شدت استفاده می‌شود.
 خدمات کسب و کار: اختراعات مرتبط با شبکه‌های عصبی شامل تشخیص شیئی در توسعۀ فرآیندهای تحلیل داده‌های ساخت‌نیافته بسیار فعال و موثر است.
 صنعت مالی به شکل منطقی و درست، توسعۀ فناوری‌های پردازش زبان انسانی را به منظور تحلیل محتوا سرعت بخشیده است.
 ارتباطات راه دور: استفاده از رباتیک و فناوری‌های کنترل خودکار در این صنعت، روزآمد است. با این حال، شبکه‌های عصبی و یادگیری ماشین نشان داده است که نرخ رشد بسیار بالایی دارد و خدمات شخصی‌سازی شده‌تری را ارائه می‌دهد.

این نوشته بخشی از چشم‌انداز نوآوری در هوش مصنوعی؛ رقابت جهانی در ایجاد یک زیست‌بوم موفق. از مؤسسۀ سیاستگذاری و راهبرد نوآوری، کلاریویت با ترجمۀ جعفر مهراد است که نشر کتابدار آن را منتشر کرده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

مقالات مرتبط با نویسنده