علم اطلاعات و فلسفه، مجموعه نشستهای علم اطلاعات و دانش‌شناسی بهار ۹۴

فهرست مطالب

پیشگفتار 15
سخن دبیر نشست‌ها 17

فصل اول: علم اطلاعات و فلسفه اطلاعات 19
درباره سخنرانان 21
فلسفه در عصر اطلاعات 23
مقدمه 23
فلسفه چیست و چه می‌کند؟ 23
فلسفة اطلاعات 25
انقلاب‌های علمی پیش از عصر اطلاعات 25
انقلاب کپرنیکی 25
انقلاب داروینی 26
انقلاب فرویدی 26
انقلاب اطلاعاتی 27
هستی‌شناسی اطلاعات 30
معرفت‌شناسی اطلاعات 30
اخلاق اطلاعات 31
فلسفه اطلاعات در کتابداری 33
مقدمه 33
اطلاعات چیست؟ 34
نیاز اطلاعاتی و فلسفه اطلاعات 34
اطلاع‌جویی در «بافت» 35
صدق و کذب اطلاعات 39
استدلال اتاق چینی 40
نقطة آغاز علوم 41
مفاهیم علمی و تحلیل فلسفی 43
دو شهود مبنایی در مورد اطلاعات 44
انواع تحلیل‌های اطلاعات 44
مرجع اطلاعات 45
فلسفه و فرهنگ 51

فصل دوم: علم اطلاعات و فلسفة علم 53
درباره سخنرانان 55
فلسفة علم 57
مقدمه 57
تقسیم‌بندی‌های فلسفه 58
فلسفة اطلاعات و فلسفة علم اطلاعات 59
فلسفه و سؤال‌های باز 59
دو گرایش فلسفة علم 60
سه حوزه بنیادی در فلسفه علم 62
روش‌شناسی علم 63
هستی‌شناسی علم 67
اخلاق علم 67
چیستیِ اطلاعات 69
مقدمه 69
اطلاعات چیست؟ 69
اهمیت مباحث نظری اطلاعات 71
روش‌گرایی و روش‌گریزی 72
زمان‌مندی و مکان‌مندیِ علم 75
پنج شرط برای کار پژوهشی 77
همسایه‌های فلسفة علم 79
روش‌شناسی علم اطلاعات 80
هستی‌شناسی اطلاعات 81
روش‌شناسی مفهوم «ربط» 85
معرفت‌شناسی علم اطلاعات 87
فرانظریه‌ها در علم اطلاعات 93
علوم سخت و علوم نرم در برابر علوم محض و علوم کاربردی 93
فرانظریة برساخت‌گرایی اجتماعی 101
برساخت‌گرایی اجتماعی 101
اخلاق اطلاعات 103

فصل سوم: علم اطلاعات و اخلاق اطلاعات 105
درباره سخنرانان 107
اخلاق حرفه‌ای کتابداری 109
بخش اول 109
یکم. تاریخچه 109
دوم. نتایج 110
سوم. رویکرد 112
بخش دوم 113
مقدمه 113
یکم. چالش‌ها 113
دوم. راهکارهای پیشنهادی 114
سوم گزارش پشت صحنۀ اقدامات و برنامه‌ها 117
سپاسگزاری 121
اخلاق اطلاعات از دیدگاه فلوریدی 123
مقدمه 123
حوزة مطالعات اخلاق 123
فرااخلاق 124
اخلاق هنجاری 124
اخلاق کاربردی 124
مروری بر تطوّر تاریخی اخلاق اطلاعات 125
اخلاق فناوری اطلاعات و اخلاق اطلاعات 125
اخلاق فناوری اطلاعات و مسئلة یکتایی 126
اخلاق فناوری اطلاعات و پاسخ‌های استعلاجی 127
اطلاعات به مثابه منبع 128
اطلاعات به مثابه محصول 129
اطلاعات به مثابه‌ هدف 130
هستی‌شناسی اطلاعات 132
زوج عامل/ معلول اطلاعاتی 133
سپهر اطلاعات 133
تعریف اخلاق اطلاعات 134
اخلاق اطلاعات و اخلاق بوم‌شناختی 135
ارزش افزودة‌ اخلاق اطلاعات 136
جمع‌بندی 137

فصل چهارم: علم اطلاعات و نظریة اطلاعات 139
دربارة سخنرانان 141
نظریه‌های معنایی اطلاعات 143
مقدمه 143
اطلاعات، پرکاربرد اما مبهم 144
تأمل درباره اطلاعات 144
تعریف عمومی اطلاعات 146
شهودهای ناهمخوان درباره اطلاعات 148
ریشه‌شناسی Information 149
نظریة اطلاعات دشواری‌های مسئلة اطلاعات 153
مقدمه 153
نگاه تاریخی به نظریه‌های اطلاعات 154
مدل‌های علم اطلاعات 154
مدل خورشیدیِ اطلاعات 155
رویکرد معناشناختی اطلاعات 157
رویکرد کمّی به اطلاعات، شهودهای آغازین 158
نظریه ریاضیاتی ارتباطات 158
کاهش عدم قطعیت به عنوان مفهوم بنیادین 160
مقدار اطلاع‌بخشی 161
کانال ارتباطی 162
انتقاد به نظریه ریاضیاتی 164
نظریة معنایی بارهیلل و کارناپ 165
اطلاعات و صدق 166
نظریه بارـ هیلل و کارناپ 166
تناقض‌نمای بار-هیلل و کارناپ 169
فلسفه و حیرانی 171
هدف اطلاعات 172
اطلاعات و گزاره 174

فصل پنجم: علم اطلاعات، علم‌سنجی و معرفت علمی 175
درباره سخنرانان 177
شاخص‌های علم و معرفت 179
مقدمه 179
معرّفی تاریخی شاخصهای اهمیت علم 180
ارتباط علم‌سنجی و معرفت علمی 180
سیاستگذاری علم در دورة‌ اوّل 181
سیاستگذاری علم پس از جنگ سرد 182
اندازه‌گیری نمایش علمی 183
ریشه‌های علم‌سنجی 185
تحول در انتشارات 186
علم اطلاعات و دانش مکتوب 187
دانش علم‌سنجی چیست؟ 187
۱. کتاب‌سنجی 189
۲. سیاست‌ علمی 189
۳. نگاشت علم 190
ارتباط علم‌سنجی و علم اطلاعات 191
معرفت‌شناسی علمی 193
معرفت علمی و ثبت یافته‌های علمی 193
شرح حاصل جمعی از معرفت علمی 195
شناخت بسط‌یافته و معرفت بسط‌یافته 196
معرفت علمی و دانش مکتوب 199
هم‌طرازخوانی و کنترل هم‌پایگان 200

فصل ششم: علم اطلاعات و فلسفة ذهن 203
درباره سخنرانان 205
قلمرو فلسفة ذهن 207
مقدمه 207
ذهن چیست؟ 207
ذهن و ذهن‌مندی 208
رابطة ذهن و مغز 208
روح و بدن 209
ذهن و آگاهی 213
مدل رایانه‌ای ذهن 215
نظریه شانون 215
ذهن‌مندی چیست؟ 216
ذهن‌مندی و آزمون تورینگ 216
نگاه انتقادی به مدل رایانه‌ایِ ذهن 218
مسائل فلسفة ذهن 223
چرا فلسفة ذهن 224
مسئله ذهن و لاادری‌گری 226
آگاهی چیست؟ 227
دیوید چالمرز و مسئلة دشوار آگاهی 231
چیستیِ آگاهی 231
تحقق فیزیکی اطلاعات 234
اطلاعات 239
اطلاع، اطلاعات، و معلومات 241
نظریه درتسکی 243
کتابشناسی 245
واژه‌نامة انگلیسی ـ فارسی 247
واژه‌نامة فارسی ـ انگلیسی 251
نمایه 255