مدیریت دانش در کتابخانه ها و مراکز اطلاعات: مفاهیم، ابزارها و رویکردها

دانش و مدیریت دانش از دیرباز در جوامع انسانی مهم و مطرح بوده است اما عمدتا در همین چند دهۀ اخیر است که بخش زیادی از فرایند تولید کالاها و خدمات در حوزه‌های گوناگون، دانش‌محور شده است. به همین دلیل، استفاده بهتر و بیشتر از دانش در فرایند تولید کالاها و خدمات مورد توجه همۀ حوزه‌های علمی و فنی قرار گرفته است (ص. 41 کتاب). کالاهای اطلاعاتی اوج چنین تغییر و تحولاتی است و شاید به همین دلیل است که حوزۀ نشر اطلاعات، و ساز و کارهای فرایندی و نهادی مرتبط با دسترس‌پذیر ساختن اطلاعات در مرکز این تحولات است: موج نوآوری و ابداعات را جذب می‌کند و به اطراف می‌گستراند.
“هدف مدیریت دانش استفادۀ کامل از دانش موجود در سازمان به منظور افزایش بهره‌وری یا کارایی عملی برای ایجاد مزیت رقابتی است. کاربرد مدیریت دانش در کتابخانه‌ها راه‌حل مفیدی برای ترویج نوآوری‌های دانشی، ایجاد ارتباطات درون‌کتابخانه‌ای و بین‌کتابخانه‌ای، بین کتابخانه‌ها و کاربران آن، تقویت شبکه‌سازی دانش و تسریع جریان دانش است. مدیریت دانش فرصتی برای کتابداران است تا نقش خود را در حوزه‌های دیگر مانند خدمات مدیریتی و پشتیبانی افزایش دهند که در گذشته کمتر اثرگذار بودند. (همانجا)”
در این کتاب تلاش شده است علاوه بر تعریف و توصیف مفاهیم و ابزارهای مدیریت دانش، رابطۀ کتابداران و کتابخانه‌ها با آن به طور خاص مورد توجه قرار گیرد که فهرست مطالب گویای آن است.
رویکرد انتقادی نویسندگان نسبت به درک و فهم کتابداران و سایر متخصصان از مدیریت دانش و تلاش بی‌طرفانۀ آنها برای توصیف جایگاه و نقش هر کدام از حوزه‌های مدعی مدیریت دانش سبب شده است تا محتوای کتاب نه فقط برای متخصصان کتابداری بلکه سایر زمینه‌های مرتبط با مدیریت دانش نیز خواندنی و کاربردی باشد.
ملیت هندی نویسندگان و توجه ویژۀ آنها به جایگاه آموزشی و کاربردی مدیریت دانش در کشورهای گوناگون، به‌خصوص کشورهای در حال توسعه نیز نکتۀ قابل تاملی برای متخصصان ایرانی است.
به نظر می‌رسد این کتاب نه فقط زمینه‌ساز آشنایی بیشتر، بهتر، و درست‌تر متخصصان کتابداری، علم اطلاعات، رایانه، مدیریت، فناوری اطلاعات و ارتباطات، علوم ارتباطات، و همۀ زمینه‌های مرتبط با اطلاعات با مدیریت دانش باشد بلکه با توصیف جایگاه هر کدام از این رشته‌ها، زمینۀ همکاری بین‌رشته‌ای را نیز فراهم کند.
در هر فصل یک یا چند مطالعۀ موردی و کاربردی توصیف شده است که برای محققان، متخصصان و علاقمندان به پژوهش‌های نظری و کاربردی مرتبط با این حوزه، و نیز برای پیاده‌سازی مدیریت دانش در نهاد کتابخانه‌ها و یا ارزیابی چند و چون وضعیت موجود می‌تواند راهگشا باشد.
مطالب این کتاب حاکی از آن است که مدیریت دانش در کتابخانه‌ها و مراکز اطلاعات این قابلیت را دارد که به عنوان یک دورۀ آموزشی در مقطع کارشناسی ارشد و دکترا (هر دو) در ایران راه‌اندازی شود. در این کتاب به خوبی به سرفصل‌ها و مباحث کلی آن اشاره شده است. به همین دلیل می‌تواند به عنوان یک درس دو واحدی در مقطع کارشناسی تدریس شود تا زمینۀ آشنایی دانشجویان مقاطع بالاتر فراهم شود. مترجمان و ناشر این کتاب به همین دلیل تلاش کرد‌ه‌اند در حد وسع در ترجمه و ویرایش آن دقت و وسواس بیشتری داشته باشند.