چشم انداز نوآوری در هوش مصنوعی: رقابت جهانی در ایجاد یک زیست بوم موفق
2.500.000 ریالفناوریهای هوش مصنوعی از کاربردیترین مباحث جهان است. شواهد نشان میدهد که وابستگی صنایع و خدمات به نوآوریهای فنی بیشتر خواهد شد. بر همین اساس، افراد، نهادها، شرکتها و کشورهایی موفقتر خواهند بود که آگاهی دقیق و کافی دربارۀ نوآوریهای فنی داشته باشند، آیندۀ مطلوبشان را واقعبینانه بسازند، و دارای برنامههای راهبردی در حوزههای گوناگون باشند.
همۀ اینها نیازمند آگاهی دربارۀ انواع دادهها و اطلاعات دربارۀ تحلیلها، روندها، سیاستها، برنامهها، راهبردها و تجربههای مرتبط با یک یا چند حوزه در سطوح گوناگون ملی و جهانی و غیره است. چنین کاری در جهان پررقابت و پیچیدۀ امروزی بدون تولید انواع پایگاههای اطلاعاتی ملی و جهانی، و مطالعۀ دادههای آنها با انواع ابزارها و فنون علمسنجی و ترکیبشان با سایر روشهای علمی، دشوار و بلکه ناممکن خواهد بود. ترجمه و تالیف چنین آثاری بر اساس همین انگیزهها بوده که امیدواربم در آینده نزدیک نیز ادامه یابد.
وقت آن رسیده که در تحلیل اختراعات و انتشارات مرتبط با هوش مصنوعی و دیگر حوزههای علمی و فنی بیش از پیش به اهمیت و جایگاه علمسنجی در تبیین روندها پی ببریم و همتراز با موسسات علمی جهان مانند کلاریویت، درک صحیحی از پدیدهها و مسائل ملی و جهانی ارائه کنیم.
ایجاد ارتباط بین سیاستگذاران، مدیران، محققان، دانشگاهها، پژوهشگاهها، و دیگر نهادها با پدیدۀ هوش مصنوعی و تحلیل دادههای فزایندۀ مرتبط با این اختراعات نیز هدف دیگر مترجم بود. انتقال آرای محققان و نویسندگان این حوزه، و برخی از مفاهیم و مضامین مهم مرتبط با فناوری هوش مصنوعی، و به طور خاص از منظر علمسنجی نیز مطرح بوده است. یکی از مضمونهای مهم این کتاب آموزش و تربیت نخبگان هوش مصنوعی است که از وظایف مهم دانشگاهها، به ویژه دانشگاههای تراز اول جهان است.
امیدوارم دولت ایران امکانات، منابع و قابلیتهای دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی کشور را بسیج کند، در حوزۀ هوش مصنوعی و دیگر علوم و فنون سرمایهگذاری نماید، بخش خصوصی را در این زمینه فعال کند، و یاریشان دهد تا همتراز با کشورهای عمدۀ فعال بتوانند در بهترین شکل ممکن برای رسیدن به اهداف اسناد بالادستی، برنامههای توسعۀ کشور، و حل مسائل و چالشهای صنایع و خدمات تلاش کنند. (گزیدهای از مقدمۀ مترجم)
نقشه های علمی: ترسیم و تحلیل (همراه با آموزش نرم افزارهای ان دبلیو بی، سایت اسپیس، گفی و هیست سایت)
3.500.000 ریالمطالعه ساختار علم، پویایی علم، ترسیم ساختار، نقشه و توسعه حوزه های مختلف علمی از جمله اهداف و کارکردهای مهم علم سنجی است. در نقشه های علمی می توان شبکه روابط بین نویسندگان، موسسات و مفاهیم را ترسیم کرد. به همین دلیل تلاش شد تا مباحث نظری و کاربردی نقشههای علمی، تاریخچه و اهمیت نقشههای علمی برای درک کلی و جامع ساختار علم و حوزههای علمی، ترسیم روابط بین حوزه ها و رشتههای مختلف، ترسیم تحولات تاریخی رشته ها، ترسیم شبکه ارتباطات علمی و شبکه استنادی و هماستنادی تولیدات علمی توصیف شود. نرمافزارهای ان.دبلیو.بی.، سایت اسپیس، گفی و هیست سایت هم معرفی شد.
دانشنامهی علمسنجی
5.500.000 ریالدانشنامه علم سنجی می تواند مدخل ورود مبتدیان و علاقمندان به حوزه علم سنجی به مفاهیم این حوزه و حتا انتخاب موضوعی جالب توجه در همین زمینه باشد.
علیرغم هیاهویی که بر سر مفاهیم و حوزه های مختلف علمی صورت میگیرد، ابعاد علم سنجی مانند بسیاری از حوزه های جدید دانشگاهی تا حدودی در ایران ناشناخته مانده است. برخی ممکن است تنها اسمی از آن در ذهن خود داشته باشند. حتی برای بسیاری از متخصصان حوزه های دانشگاهی و به طور خاص حوزهی کتابداری و علم اطلاعات، جامعه شناسی علم و دانش، ارتباطات علمی، و به طور کلی مطالعات علم و دانش، ابعاد و پیچیدگیهای این موضوع به خوبی روشن نشده است. تعدادی مقاله و تعداد انگشت شماری کتاب در این مورد به زبان فارسی ترجمه یا تدوین شده است، اما هیچ یک از این آثار به خوبیِ این دانشنامه نمی تواند ابعاد و کلیت علمسنجی را یکجا در اختیار مخاطبان قرار دهد. بهترین و شناخته شده ترین اصطلاحات مورد استفاده در حوزه ی علم سنجی، کتابسنجی و اطلاعسنجی و واژگانی مانند استناد و انواع آن، کهنگی و انواع آن، قوانین علم سنجی، شاخصهای علم سنجی و غیر آن در این کتاب به تفصیل ارائه شده است. افراد سرشناس این حوزه و حتی آثارشان در قالب نمونه های آثار و استنادها معرفی شده است.
با این که از تاریخ تدوین این اثر حدود 17 سال میگذرد هنوز خیلی از مدخلهای آن برای جامعهی ما جدید است و موضوعات طرح شده می تواند مبنای پژوهش باشد؛ بهطوری که خیلی از مدخلها سرچشمه ایده نو برای پژوهش در این حوزه است. برای مثال مدخلهای خوشه بندی و شبکه های استنادی اکنون از موضوعات روز علم سنجی در ایران است.
استفاده از این دانشنامه بسیار آسان و به ترتیب الفبای انگلیسی است. در برابر هر مدخل، به طور خلاصه و با بیانی ساده و قابل درک هریک از واژگان و عبارات توصیف و سپس با مثالها و نمونه های کاربردی و پژوهشهای مرتبط غنیسازی شدند؛ به طوری که نمونههایی از مهمترین نوشته های حوزهی کتابداری و علم اطلاعات و به طور خاص علمسنجی، کتابسنجی و اطلاع سنجی معرفی و ذکر شدند که در زیر عبارت “منبع نمونه” ذکر شدهاند. بدین ترتیب مخاطب را به اطلاعات بیشتر درباره هر مدخل راهنمایی و هدایت میکند.
در آخر کتاب دو واژه نامه ی انگلیسی به فارسی و برعکس آمده است که باعث تسهیل دسترسی به اطلاعات میشود. این واژهنامهها، مراجعه کننده را در کوتاه ترین زمان به پاسخ سؤال مورد نظر میرساند. در صورت نیاز به شرح و توصیف بیشتر برای واژه یا عبارت مورد نظر، استفاده کنندگان باید به مدخل اصلی و مورد نظر در متن دانشنامه مراجعه نمایند. از دیگر نکات قابل ذکر، مدخلهای انگلیسی است که در متن اصلی کتاب در محل الفبایی خود با فونت سیاه (Bold) تایپ شدهاند. معادل انگلیسی اسامی و برخی از واژهها فقط در همان بار اول در پانویس ذکر شده است.
مصورسازی ساختار علم
9.500.000 ریالمعرفی مفاهیم پایه در تحلیل شبکههای گرافی، چالشهای پردازش و نمایش تصویری دادههای استنادی در تولیدات علمی، محتوای اصلی این کتاب است، انواع روشهای نمایش دادههای استنادی (شامل دادههای میاناستنادی و هم استنادی)، و فن شبکة مسیریاب (فنی مناسب برای نمایش ساختار علم در سطح کلان) معرفی شده است. روش و مراحل دقیق مصورسازی ساختار علم شامل گردآوری دادهها، نحوة آمادهسازی دادههای هماستنادی، تحلیل آماری، تهیة شبکة مسیریاب، بازبینی و ارزیابی مصورسازی شرح داده شد و چهار سطح تحلیل ساختار دامنه برای سه نمونه مختلف ارائه شد که به بررسی ساختار کلان، ساختار خُرد، ستون فقرات و تحلیل سطحی دامنههای مورد مطالعه میپردازد.
مقدمه ای بر وب سنجی : تحقیقات کمی وب در علوم اجتماعی
3.500.000 ریالکتاب حاضر نوشته یکی از پیشگامان عرصه وب سنجی، مایکل ثِلوال است که تاکنون تحقیقات زیادی در این زمینه انجام داده است. این کتاب در عین اختصار، مفاهیم وب سنجی را به صورت عملیاتی تبیین کرده و آن را آموزش داده است و ده فصل دارد. فصل اول به مقدمات و تعاریف اختصاص دارد. در فصل دوم، سنجش تاثیر وب از طریق وبسنجی، تحلیل محتوا، تحلیل یوآرال آموزش داده شده و به مطالعات پیشرفته نیز اشارهای شده است. فصل سوم درباره تحلیل پیوند است و انواع تحلیل های پیوند، ترسیم نقشه روابط پیوند و همپیوندی را همراه با تدوین گزارش پیوند آموزش داده است. در فصل چهارم، جستجوی بلاگ، کشف گرایش و نکات مربوط به محدودیتهای اطلاعات بلاگ و همچنین فنون پیشرفته بررسی شده است. نویسنده در فصل پنجم، به صورت ویژه از بین موتورهای جستجوی خودکار یوآرال، جستجوگر لگزی یوآرال را معرفی کرده است. در فصل ششم، خزنده سوسای بوت معرفی شد، فصل هفتم درباره پایایی داده های موتورهای جستجو و مقایسه آنهاست. فصل هشتم به رهگیری درونخطی فعالیتهای کاربران اختصاص یافته و در فصل نهم، فنون پیشرفته از جمله جداسازی عبارت جستجو، دادهکاوی شبکههای اجتماعی و برنامههای رابط برنامهنویسی نرمافزار و نظیر آن مورد توجه قرار گرفته است. فصل دهم، حاوی خلاصه و رهنمودهایی برای آینده است.
علمسنجی: مفاهیم نظری و عملی
6.500.000 ریالمجموعه مقاله های ششمین همایش سراسری اتحادیه انجمن های علمی دانشجویی کتابداری و اطلاع رسانی ایران.(ادکا) که در سال 1392 با ارائه این مقاله ها برگزار شد:
اچ چندگانه: شاخصی جدید در حوزه علمسنجی، بررسی رابطه تعداد صفحات مقالات و تعداد کلیدواژههای نویسندگان در مجلههای ..، بررسی رابطه علمسنجی و جغرافیای سیاسی اطلاعات، بررسی نقش مطالعات و کارکردهای علمسنجی در نقشه جامع علمی کشور، بررسی و دستهبندی تولیدات علمی ایران در زمینه علمسنجی از سال 1391-1381، نمایههای استنادی و جایگاه آن در پیشرفت علم، تحلیل استنادي مجموعه مقالات همایشهای ادکا طی سالهای 1386 تا 1390، رتبهبندی دانشگاهها و مؤسسات ایرانی فعال در زمینه فناوری نانو، ضرورت رعایت اخلاق پژوهش در تولیدات علمی، دیداریسازی روابط علمی به کمک نقشههای علمسنجی، همکاری علمی و تولید محتوا در فضای مجازی، مقایسه اثر متیو با اصل مزیت تجمعی (سودمندی تجمعی)، جایگاه علمسنجی در مدلهای تحلیل ارتباط صنعت و دانشگاه، مصورسازی تولیدات علمی کشور ایران در حوزه موضوعی هوافضا، مقایسه ضریب تأثیر و نفوذ مجلات حوزه فناوری نانو، نگاهی اجمالی بر مفاهیم علمسنجی، مطالعه مفاهیم، دامنه و انواع خوداستنادی وکیفیت و نقش و جایگاه آن در ارزیابی علم، تأثیر کیفیت زندگی کاری بر تولیدات علمی پژوهشگران، مروري بر علمسنجي و ارتباط آن با علم اطلاعات و دانششناسي، مصورسازی و تحلیل شبکههای اجتماعی در حوزه اطلاعسنجی، مطالعه شبکه همتأليفی مقالات علوم اجتماعی ایران با استفاده از …، استناددهی در اخلاق پژوهش و بررسی آسیبها و چالش های آن و ارائه راهکارهای کاربردی، مروری بر پدیده خوداستنادی: آسیبها و رویکردها.
کتابسنجی: مباحث نظری و عملی
3.500.000 ریالکتابی آموزشی درباره مسائل مختلف کتابسنجی. از جمله: تعاریف و مفاهیم اصلی؛ قوانین و اصول؛ مراحل، روشها و فنون کتابسنجی؛ شاخصهای کتابسنجی؛ شبکه در مطالعات کتابسنجی؛ کتابسنجی ارزیابانه و رابطهای؛ آموزش نرمافزار کتابسنجی Bibexcel
از ویژگیهای برجسته کتاب این است که خواننده علاوه بر آشنایی با مفاهیم این حوزه، با فرایند عملی کتابسنجی، کاربردها و نیز یکی از نرمافزارهای کتابسنجی و نحوه کار با آن آشنا میشود.
جبهه های پژوهش؛ حوزه های فعال و کشورهای پیشرو ۲۰۲۱
1.700.000 ریالعنوان کتاب به اندازۀ کافی گویاست. اما مقدمهای دارد به قلم مترجمانی که پیشگام طراحی پایگاههای استنادی علوم در ایران هستند: پروفسور مهراد، بنیانگذار آیاسسی و مرکز منطقهای اطلاعرسانی علوم و فناوری، و دکتر قانع به نکتهها، آسیبها و هشدارهایی در فرایند ارزیابی بروندادهای علمی اشاره دارند که بیش از هر چیز باید مورد توجه برنامهریزان، سیاستگذاران، و مدیران نهادهای آموزشی و پژوهشی قرار گیرد. گزیدۀ مقدمۀ مترجمان:
مطالعه و شناسایی مسائل و نیازهای جامعه و چند و چون پاسخ به آنها از چالشهای آموزش عالی در ایران است…. شناخت روندها و جبهههای پژوهش کوششی است در عینحال آیندهپژوهانه و برای برنامهریزی و چیرگی بر مشکلات. قدر و اعتبار همۀ اینها زمانی بیشتر میشود که به عوامل اجتماعی، سیاسی، محیطی و اقتصادی توجه شود.
آیاسسی مسئول ارزیابی علمی ایران و کشورهای اسلامی است. …به نظر میرسد این بخش از عملکرد پایگاه با اهداف و وظایف فاصله دارد… ؛ ناگفته پیداست زمانی میتوان به بهبود شرایط و بهتبع آن ارتقای پژوهشها امیدوار بود که آیاسسی فضای جاری را آسیبشناسی کند و نتایج را در دسترس مقامات و جامعه علمی قرار دهد.
بالاخره ارزیابی نشریات علمی، دانشمندان، پژوهشگران، مقالهها و رشتهها باید بهگونهای باشد که ایرادات مشخص شود و پدیدههای نوین و راهحلها با محاسبات و تحقیقات عمیقتر روشن شود. تمرکز بر مسائل و مشکلات نیازمند رویکردهایی است که متکی بر دادهها و اطلاعات انبوه و نسبتا دقیق باشد.