آموزش سواد اطلاعاتی: مفاهیم، روش‌ها و برنامه‌ها

نهادهای علمی و آموزشی با تمام توش و توان و سرمایه مادی و معنوی خود و نیز با استفاده از معلمان و اساتید و ابزارها و روشهای مختلف در حال انتقال مفاهیم علمی و آموزشی به دانش آموزان و دانشجویان و طالبان علم و اندیشه هستند و آنها را آماده زندگی در اجتماع و ساختن آینده می سازند. اما تغییرات علمی و فرهنگی و اقتصادی و اجتماعی چنان شتاب گرفته اند که نهادهای علمی و آموزشی نمی توانند خود را با آن هماهنگ سازند و همه نیازهای افراد و سازمان ها را آموزش دهند. امروزه نظام های آموزشی دنیا برای غلبه بر مشکلات فوق آموزش سواد اطلاعاتی را در دستور کار خود دارند، تا بدین ترتیب دانش آموزان و دانشجویان خود را با تغییرات علمی و آموزشی و نیازهای متغیر کاری آشنا سازند.
این اثر به زبانی ساده درباره جنبه های گوناگون آموزش سواد اطلاعاتی است:
فصل اول درباره ارزش اطلاعات و اهمیت سواد اطلاعاتی، مفاهیم سواد اطلاعاتی و کاربردها، ضرورت آموزش آن و نقش کتابداران در توسعه سواد اطلاعاتی است.
روند شکل گیری و توسعه گسترده سواد اطلاعاتی در جهان، علل عدم موفقیت برخی از فعالیتهای آموزشی و موفقیت برخی دیگر، برخی از نهادها و دیدگاه های تأثیر گذار بر شکل گیری سواد اطلاعاتی، آموزش مهارتهای سواد اطلاعاتی به جای آموزش استفاده کننده، سیر تحول برنامه های آموزشی کتابخانه ها در ایران و آشنایی کتابخانه ها و کتابداران با مفاهیم سواد اطلاعاتی در فصل دوم مطرح می شود.
فصل سوم این کتاب به استانداردها و مهارتهای پیش نیاز سواد اطلاعاتی مانند آشنایی با سواد رایانه ای و فناوری اطلاعات، زبان انگلیسی و مهارتهای فکری مانند تفکر تحلیلی و انتقادی اختصاص دارد.
در فصل چهار به کاربرد نظریه های یادگیری در آموزش سواد اطلاعاتی، برنامه ریزی برای آموزش سواد اطلاعاتی و انواع برنامه ها، سنجش نیازها، سنجش مهارتهای پیش نیاز، زمان، مکان، تجهیزات و نیروی انسانی، هزینه ها، تبلیغات و ارزیابی پرداخته شده است.

دکتر مهری پریرخ؛ محقق، مدرس، عضو هیات علمی دانشگاه فردوسی مشهد و دکترای کتابداری و اطلاع رسانی از دانشگاه نیوسات ولز استرالیاست.
وی علاوه بر تحقیق و تالیف در حوزه کتابداری و اطلاع رسانی، تجربه زیادی در زمینه کتابداری و اطلاع رسانی از جمله مدیریت کتابخانه مرکزی دانشگاه فردوسی مشهد دارد. درس “اصول و روشهاي آموزش سواد اطلاعاتي” برای اولین بار در سال 1382 در دانشگاه فردوسی مشهد و توسط نگارنده همین کتاب تدریس شد. وی سالهاي متمادي در زمينه های مختلف کتابداری و اطلاع رسانی و همچنین “آموزش سواد اطلاعاتي” تدریس نموده است و از طراحان اين درس نیز مي باشد. این اثر قبل از انتشار آن به شکل کنونی چندین بار به صورت جزوه درسی به دانشجویان رشته کتابداری و اطلاع رسانی ارائه شد. هربار بازخورد آن جمع آوری و در بازنگری های متعدد از آن استفاده شد تا در نهایت این کتاب تالیف شد.