از‌ دکومانتاسیون‌ تا‌ علم‌ اطلاعات: شناختی‌ تاریخی

پیدایش و توسعۀ علم اطلاعات در دهۀ 1960 در ایالات متحده با دکومانتاسیون مرتبط است. نخستین متخصصان علم اطلاعات اغلب همان واپسین دکومانتالیستهای آمریکایی بودند. نخستین نهادهای حرفهایِ علم اطلاعات نیز از تغییر ماموریت، تغییر ساختار، و به تبع تغییر عنوانِ نهادهای وابسته به جنبش دکومانتاسیون شکل گرفتند. چه علم اطلاعات را امتداد تکاملی دکومانتاسیون یا پارادایمی انقلابی بر علیه انگاره های جنبش دکومانتاسیون بدانیم، در هر حال برآمده از زمینۀ دکومانتاسیون است. از این رو، هر پژوهشی دربارۀ دکومانتاسیون، در واقع پژوهشی دربارۀ پیشاپیدایش علم اطلاعات است. بنا بر آنچه گفته شد، متخصصان علم اطلاعات برای فهم پیشینه و ریشه های تاریخی، مبادی نظری، مبانی علمی و حرفهای، مفاهیم و نظریه های مرتبط، و خلاصه هر آنچه دخیل در ساخت حوزۀ تخصصی شان است، ناگزیرند که در جنبش دکومانتاسیون دقت و تعمق کنند. فهم چرایی پیدایش این جنبش، چیستی اهداف، دستاوردها، و ابعاد فکری و عملی آن، یکی از اصلی ترین زمینه هایی است که می تواند درک ما از علم اطلاعات را زمینه مند سازد و آن را نظم نظری و گفتمانی دهد. شاید به همین دلیل است که… (بخشی از پیش‌گفتار کتاب)
این کتاب محصول مطالعۀ عمیق، دقیق، و چندساله نویسندگان دربارۀ مفاهیمی است که هنوز متخصصان و حرفه‌مندان ما در ایران با آن مشکل دارند؛ همین نگاه سطحی به مفاهیم و بنیان‌های تاریخی و اجتماعی رخدادها، فرایندها و چیزهاست که در سیاست‌ها، راهبردها، برنامه‌ها و کنش‌های آموزشی، پژوهشی، حرفه‌ای و رفتاری ما رخنه می‌کند و آنها را چنان عقیم، ابتر، ناقص، ناکارآمد و پر از درز و شکاف می‌سازد که گاهی ضد خودش و انسان‌هایی می‌شود که در آرزوی بهبود کم‌وکیف زیست فردی و اجتماعی‌شان هستند. ناشر امیدوار است انتشار چنین آثاری بتواند بخشی از کمبودها و شکاف‌های نظری و عملی را برای متخصصان حوزه پر کند؛ البته اگر با نگاه انتقادی دیده شود، خوانده شود، استفاده شود ….