كتابى درسی براى درس مديريت ادوارى‏ها و نيز كمك درسى براى درس مجموعه‏سازى

حميد محسنى، عضو هيأت علمى و محقق در حوزه مجموعه‏سازى و مديريت پيايندها، خدمات تحويل مدرك، اقتصاد اطلاعات و نشر

وى تاكنون ده‏ها مقاله، 7 عنوان كتاب و 7 طرح پژوهشى در حوزه‏هاى فوق تأليف و 6 عنوان كتاب ترجمه و تدوين و منتشر نموده است. كتاب‏هاى درسى “انتخاب منابع اطلاعاتى” و “سفارش و خدمات تحويل مدرك” وى را دانشگاه پيام نور منتشر ساخته است. كتابهای درسى “مجموعه‏سازى و خدمات تحويل مدرك”، “مدیریت مجلات، “فناوری اطلاعات و ارتباطات: مفاهیم و کاربردها“ از همين نويسنده تاكنون چندين بار ويرايش و تجديد چاپ شده است.

اين كتاب بر اساس سرفصل‏هاى مطرح شده در درس “مديريت ادوارى‏ها“ و دربارۀ مسائل مربوط به پيايندها مانند توليد و انتشار پيايندها، شناسايى، انتخاب، روش سفارش و تهيه، مجلات الكترونيكى، كارگزاران مجلات، بايگانى و كاردكس، لوازم و تجهيزات مورد نياز، آماده‏سازى و خدمات ادوارى‏ها و ساير جنبه‏هاى مديريت مجلات در كتابخانه‏ها و مراكز اطلاع‏رسانى است.

اين اثر محصول تجربه، مطالعه، تحقيق و تدريس چندين ساله نگارندۀ آن در زمينه‏هاى مختلفِ مديريت پيايندها و انتخاب و سفارش متمركز آن براى 60 كتابخانه و نهاد اطلاع‏رسانىِ وابسته به مراكز آموزشى و تحقيقاتى وزارت جهاد كشاورزى است. در كنار اين تجارب بايد به مديريت يك كتابخانه دانشگاهى و يك مؤسسه انتشاراتى و توليد چند عنوان خبرنامه و مجله چاپى و الكترونيكى هم اضافه شود.

در این کتاب با مفاهیم مربوط به مرجع مجازی و نحوه ارائه آن در انواع کتابخانه‌ها، پیاده‌سازی مرجع مجازی، شناسایی کاربران مرجع مجازی، خط‌مشی‌های مرجع مجازی، انتخاب نرم‌ا‌افزار مورد نیاز برای، کارکنان و آموزش آنها در مرجع مجازی و ابعاد مختلف آموزشی، برآورد هزینه‌ها، مرجع مجازی مشارکتی، فرایند مرجع مجازی و آینده آن، سنجش بازار مرجع مجازی و مسائلی از این قبیل آشنا خواهید شد.

کتاب درسی مختصر و مفید برای آموزش مرجع‌شناسی عمومی  لاتین. در این اثر، منابع مرجع به دو دسته اصلی ردیف اول و دوم تقسیم شدند. سپس، هر کدام آنها به گروه های کلی دیگر تقسیم شدند و در هر گروه، مهم ترین منابع مرجع چاپی و الکترونیکی معرفی شد.

سرفصلهای اصلی عبارتند از: منابع اطلاعاتی، انواع کتابهای مرجع و ارزیابی آنها، فرهنگها، دایره المعارفها، سالنامه‌ها، آلمانکها، و پیوست دایره‌المعارفها، زندگینامه‌ها، منابع جغرافیایی، راهنماها، منابع مرجع مجازی، منابع آماری، دستنامه‌ها، و دستورنامه‌ها، کتابشناسیها، انواع کتابشناسیها، خدمات نمایه‌سازی و چکیده‌نویسی

برای آشنایی با نحوه نگارش، کتابنامه نویسی، پاورقی و استناد به منابع بسیار مفید است.
اغلب پژوهشگران، بویژه دانشجویان به هنگام نوشتن مقاله یا پایان‌نامه، ابهام‌ها و پرسش‌های بسیاری در زمینه مرور پیشینه‌ها و شیوه تهیه و تدوین پیشینه پژوهشی دارند و به درستی و کامل نمی‌توانند آن را انجام دهند. استادان راهنما نیز در هدایت دانشجویان با مشکلات جدی روبرو هستند و نمی‌توانند دانش و مهارت مورد نیاز برای این کار را در فرصت کوتاه به آنها منتقل کنند.
از سوی دیگر، در بیشتر کتاب‌های روش تحقیق اشاره کوتاهی به مبانی و روش‌های تدوین پیشینه پژوهش شده و یا هیچ اشاره‌ای به آن نشده است. کتاب حاضر با توجه به چنین نیازی تألیف شده است و انتظار می‌رود با رهنمودهای ارائه شده به پرسش‌های پژوهشگران در این زمینه پاسخ داده باشد.
شیوه و رویکرد ارائه مطالب در این اثر به گونه‌ای است که دانش و مهارت مورد نظر را گام به گام و همراه با مثال‌های عینی و تمرین در خواننده به وجود می‌آورد.
برای آشنایی با نحوه نگارش، کتابنامه نویسی، پاورقی و استناد به منابع نیز بسیار مفید است. در عین حال برای نگارش مقاله های دایره المعارفی نیز مناسب است.
كتاب حاضر حاصل چند سال تجربه تدريس درس “مطالعه مستقل” و نيز هدايت پايان‏نامه در مقاطع كارشناسى ارشد و دكترا در دانشگاه فردوسى مشهد مى‏باشد. شيوه و رويكرد ارائه مطالب در اين اثر به گونه‏اى است كه دانش و مهارت مورد نظر را گام به گام و همراه با مثال‏هاى عينى و تمرين در خواننده به وجود مى‏آورد.

منابع اطلاعاتی در حوزه های مدیریت، اقتصاد و بودجه / دکتر محمد حسن زاده و محمد افشاري نظری
در این کتاب، منابع مرجع و نهادهای اطلاع‌رسانی مرتبط با مدیریت، اقتصاد و بودجه در ایران و جهان اعم از نهادهای ملی، بین‌المللی و منطقه‌ای معرفی شده است. از این کتاب هم می‌توان برای آموزش درس مرجع‌شناسی تخصصی، و هم به عنوان راهنما و دستنامه‌ای برای ارائه خدمات مرجع در کتابخانه‌ها استفاده کرد. برنامه ریزان و مدیران اقتصادی نهادهای دولتی و خصوصی کشور می توانند از آن برای شناسایی منابع مرجع مرتبط با نیازهای اطلاعاتی خود استفاده کنند.

منابع اطلاعاتی در حوزه علوم پزشکی و سلامت کتاب دیگری از دکتر محمد حسن زاده درباره منابع مرجع است:
در این کتاب، منابع مرجع و نهادهای اطلاع‌رسانی مرتبط با پزشکی و بهداشت در سرفصلهای زیر معرفی شده است: کلیات و مفاهیم، نرم‌افزارهای کتابخانه‌ای، مراکز و نهاد‌های پزشکی و سلامت، پایگاه‌های اطلاعاتی پزشکی و سلامت، دانشگاههای معتبر علوم پزشکی در ایران و جهان، سازمان‌ها و انجمن‌های بین‌المللی، کتابخانه‌ها و مراکز پزشکی جهان، پایگاه‌ها اطلاعاتی قابل اشتراک، پایگاه‌های اطلاعاتی رایگان.
از این کتاب هم می‌توان برای آموزش درس مرجع‌شناسی تخصصی، و هم به عنوان راهنما و دستنامه‌ای برای ارائه خدمات مرجع در کتابخانه‌ها استفاده کرد.