کتابخانه‌های آینده

كتابدارى داراى ارزش‏ها و اهداف ديرپايى است. روش ارزيابى باكلند از آينده، تأكيد بر ارزش‏ها و اهداف، و تقدس‏ زدايى از ابزارهاى مورد استفاده جهت دسترسى به اين ارزش‏ها و اهداف مى‏ باشد…

تعريف باكلند از كتابخانه الكترونيكى، كتابخانه‏اى است كه “…در آن اسناد به شكل الكترونيكى ذخيره و استفاده مى ‏شوند و (يا ماشين‏ خوان هستند)”. اين تعريف داراى دو نكته مهم است…نكته اول اين‏كه به‏ نحوى ذخيره الكترونيكى شد ه‏اند كه مانع از چاپ آن‏ها براى استفاده به‏ صورت يك متن عادى نمى ‏شود. در حال حاضر، رواج چنين متن ‏هاى چاپى پيش‏بينى‏ه اى مربوط به “جامعه بدون كاغذ” را كه در دهه پيشين محبوبيت زيادى داشت، مورد استهزاء قرار مى‏ دهد. اين امكان وجود دارد كه كتابخانه الكترونيكى نه تنها شامل اسناد الكترونيكى و كاغذى باشد، بلكه حاوى پيوندى از هر دو نوع باشد كه در آن كتابخانه به ‏عنوان نوعى ناشر – فروشنده عمل مى‏ نمايد كه متون و تصاوير الكترونيكى را با كيفيت عالى و به‏ صورت چاپى ارائه مى‏ كند. اين امر، البته، بر نقش كتابخانه‏ ها و ماهيت نشر و تجارت كتاب‏فروشى تأثيرى انقلابى خواهد داشت…

مزيت اساسى ديگر اين كتاب تأكيد آن بر ارائه خدمات به استفاده‏كننده است…يكى از عواقب بد ابهام ميان اهداف و ابزار – كه در كتابدارى شايع است – اين واقعيت است كه بسيارى بصيرت خود را درباره هدف ساده كتابدارى از دست داده‏اند: خدمت به تعداد بيشترى از افراد تا آن‏جا كه امكان‏پذير است. كتابخانه‏ها، مجموعه‏هاى آن‏ها، و پيشرفت‏هاى فن‏آورانه به خودى خود مفيد نيستند. آن‏ها وسايلى براى نيل به اهداف اصلى مى‏باشند…

بهترين كتاب‏ها شناخت – و راه‏هاى جديد نگرش به – اشيا و ايده‏ ها را براى ما فراهم مى‏ كنند…آن‏چه كه نويسنده به ما مى‏گويد به ‏طور خلاصه عبارت است از:

– مكانى كه هستيم و مكانى كه ما بوده‏ ايم،

– مسير احتمالى كه در آن در حركتيم،

– تأثير آينده احتمالى بر كتابخانه ‏ها، خدمات كتابخانه ‏اى و استفاده‏ كنندگان كتابخانه، و

– چگونه خود را سازماندهى كنيم و كتابخانه‏ هايمان را براى پاسخ به چالش‏هاى مربوط به تغييرات اداره كنيم.

اين، يك كتاب مفيد است، زيرا عملى است. و يك كتاب مهم است، زيرا راهى كه ما در آن كتابخانه ‏ها را مى‏بينيم روشن مى‏كند، و نيز يك پادزهر شگفت ‏انگيز براى پوچ ‏انگارى است كه به‏علت برخى از تغييرات فن‏آورانه به‏وجود آمده است، اهميت كتابخانه‏ ها را تأييد مى‏ كند و نشان مى‏دهد كه چگونه مى‏توان به آينده كتابخانه‏ ها اطمينان داشت بدون اين‏كه دستخوش حسرت گذشته شويم. اين كتاب در بهترين شكل قابل وصف، پيشرو و آينده‏ نگر است. “از مايكل گورمن”