آشنایی با مبانی آر دی ای (توصیف و دسترسی منبع)
4.500.000 ریالدر مبحث کتابخانه و امور کتابخانه‌ای، حوزه سازماندهی اطلاعات یکی از مهمترین حوزه‌هایی است که در خط مقدم این تغییرات قرار گرفته است. برای اثبات توانمندی در ساماندهی بهینه و روزآمد منابع و در راس امور قرار دادن بهره‌گیر و نیازهای اطلاعاتی او، بخش سازماندهی اطلاعات و فهرست‌نویسان باید با تغییرات همه‌گیر و پیوسته جهان اطلاعات همگام شده و راه‌های بهینه‌ای را برای ارائه خدمات حداکثری به بهره‌گیر ابداع نمایند. آر دی ای (توصیف و دسترسی منبع) برای پاسخگویی به این تغییر و انجام وظیفه در جهان شبکه‌ای و اینترنتی امروزی ابداع شد و قرار است جایگزین مناسبی برای قواعد فهرستنویسی انگلوـ‌امریکن ویرایش 2 باشد.
آر دی ای مجموعه‌ای از دستورالعمل‌ها است که به فهرست‌نویسان اجازه می‌دهد تا با توجه به تغییرات فناورانه و در نقطه کانونی قرار دادن نیازهای بهره‌گیران، منابع اطلاعاتی را سازمان داده و امکان جستجو و بازیابی پیشرفته و بهره‌گیرپسندی را برای جامعه کتابخانه فراهم آورند. کتابخانه‌ای که دیگر با مفهوم سنتی آن فاصله گرفته و بی‌مرزی، بی‌محدودیت زمانی، چندین کاربره بودن و مهم‌تر از همه جهانی بودن از مشخصه‌های بی‌تغییر و جدایی‌ناپذیر آن است. جهانی بودن یعنی امکان تعامل در محیط شبکه و اینترنت. یعنی جهانی مملو از تنوع‌ها، تضادها و تغییرات مستمر و دائمی. آر دی ای نه تنها جهان کنونی را مد نظر دارد بلکه برای جهان ناشناخته و متغییر آتی نیز برنامه‌ریزی شده است. به عبارت دیگر، آر دی ای استانداردی برای حال و آینده است. البته توجه به زمان حال و آینده به این معنی نیست که این استاندارد سنت‌ها، اصول، راه و روش و پیشینه‌های عظیم و سودمند گذشته را نادیده گرفته و همه را به حافظه تاریخ خواهد سپرد. آر دی ای با پیشینه و استانداردهای پیشین کتابشناختی و فهرستنویسی رابطه‌ای تنگاتنگ دارد. بر همین مبنا است که آر دی ای بر سنت پیشین فهرستنویسی، یعنی قواعد فهرستنویسی انگلوـ‌امریکن ویرایش 2، بنیان نهاده شده است. بنیان نهاده شدن براساس این استاندارد به معنی پیروی محض و بی‌چون و چرا از آن نیست بلکه توجه به ویژگی‌های مثبتِ این قواعد و اصلاح موارد ضعف و کاستی‌های آن است.
آر دی ای نه تنها با استانداردهای کتابخانه‌ای همخوانی دارد بلکه تلاش کرده است تا با سایر استانداردهای جهانی و ابرداده‌ای در سایر حوزه‌های موضوعی نیز رابطه داشته باشد. بدیهی است که فعالیت در سطح بین‌المللی و جهانی به ویژه در محیط‌های شبکه‌ای و اینترنتی، به تعامل با سایر استانداردها، علی‌الخصوص استانداردهای مرتبط نیاز دارد. آر دی ای تلاش کرده است تا خود را با همه استانداردهای ابرداده‌ای موجود همخوان و هماهنگ نماید، طوری که انتقال داده از آر دی ای به سایر استانداردهای ابرداده‌ای و اطلاعاتی، و بالعکس، به راحتی و سهولت میسر گردد.
همان‌طور که اشاره شد، آر دی ای مجموعه‌ای از دستورالعمل‌ها برای توصیف منابع اطلاعاتی است. آر دی ای برای انجام این وظیفه، ساختار جدیدی را ایجاد کرده است که با دو استاندارد مفهومی اف آر بی آر و اف آر ای دی همخوانی دارد. درواقع، استاندارد آر دی ای بر مبنای مفاهیم این دو استاندارد به ویژه استاندارد اف آر بی آر بنیان نهاده شده است. بنابراین، آشنایی با مفاهیم دو استاندارد یاد شده، راه را برای درک و فهم ساده‌تر استاندارد آر دی ای باز خواهد نمود.
همان‌طور که پیش از این نیز اشاره شد، آر دی ای بر مبنای سنت‌های پیشین فهرستنویسی ابداع شده است. بنابراین، بسیاری از اصطلاحات و دستورالعمل‌ها و حتی شیوه نوشتاری قواعد فهرستنویسی انگلوـ‌امریکن ویرایش 2 در آر دی ای نیز مشهود است. تغییرات گرچه اساسی است، اما به نظر نمی‌رسد فهرست‌نویسان در استفاده از آر دی ای با مشکلی جدی روبرو شوند و با برگزاری دوره‌های آموزشی، استفاده و بهره‌گیری از آن به سادگی میسر خواهد بود. آر دی ای تلاش کرده است تا ضمن حفظ ساختار اصلی قواعد فهرستنویسی انگلوـ‌امریکن، کمبودهای اساسی و نقاط ضعف این قواعد را برطرف نماید. ناتوانی در کاربرد در محیط‌های شبکه‌ای و اینترنت و محدودیت ارائه اطلاعات فهرستنویسی در فضای محدود کارت برگه، ازجمله بزرگترین موانع در قواعد فهرستنویسی انگلو‌امریکن بوده است. آر دی ای کوشیده است تا با توجه به فضای نامحدود رقمی و گستره وسیع و متغییر محیط‌های شبکه‌ای و رایانه‌ای، بسیاری از استثنائات موجود در قواعد فهرستنویسی را از میان بر دارد. این امر هم دست فهرست‌نویس را برای تهیه توصیفی کامل و جامع از منابع اطلاعاتی باز می‌گذارد و هم به بهره‌گیر امکان می‌دهد تا با استفاده از جستجویی بهبودیافته و پیشرفته، بهتر و سریع‌تر به منابع اطلاعاتی مورد نیاز خود دست یابد. دستیابی به اطلاعاتی که دیگر محدود به یک کتابخانه و فضای فیزیکی نیست بلکه ممکن است اطلاعات آن از منابع مختلف و فضاهایی بسیار متفاوت فراهم آمده باشد. این کتاب تلاش دارد تا این نوآوری تازه در حوزه سازماندهی اطلاعات را تشرح کند.
در این ترجمه تلاش شده است تا حداکثر پای‌بندی به متن اصلی و روانی در ترجمه متن فارسی در دستور کار قرار گیرد. در مواردی که به اجبار افزودن کلمه یا عبارتی خارج از متن اصلی ضرورت داشته است، کلمه یا عبارت در داخل گیومه ارائه شده است. واژگان و اصطلاحات تخصصی، فقط در اولین حضور اصطلاح در متن، زیرنویس انگلیسی داده شده است. برای یافتن معادل‌های فارسی و یا انگلیسی متن، به واژه‌نامه‌های آخر کتاب مراجعه نمایید.
از اطلاعات تا دانش: چالش‌ها و رهیافت‌ها
8.500.000 ریالدر اين كتاب، به مسئلة مديريت دانش و سازماندهي اطلاعات در رشتة كتابداري پرداخته شده است. كتاب حاضر، مجموعه‌اي از هفده مقاله است. نويسنده طي اين مقاله‌ها مي‌كوشد، چالش‌هاي پيش روي حرفه و رشتة كتابداري را بازكاوي كرده و رهيافت‌هايي مناسب براي روبه‌رو شدن با اين چالش‌ها و مديريت آنها ارائه نمايد. كلية مقاله‌هاي مندرج در كتاب در سه بخش با عنوان‌هاي مباحث نظري و مديريت كتابخانه‌ها؛ سازماندهي، ذخيره و بازيابي اطلاعات؛ و آموزش كتابداري و اطلاع‌رساني دسته‌بندي گرديده‌اند. عناوين برخي مقالات كتاب عبارت‌اند از: رويكرد معرفت شناختي به بهره‌وري؛ بازنگري در كاركردهاي كتابخانه‌هاي تخصصي؛ چالش‌هاي سازماندهي منابع دانش در آغاز قرن بيست و يكم؛ آيندة فهرست‌نويسي؛ شناسايي و تحليل واژگان عمومي در وب؛ و برنامة جديد كارشناسي ارشد علوم كتابداري و اطلاع‌رساني.
دستنامه قواعد فهرستنویسی
قیمت اصلی: 5.500.000 ریال بود.4.500.000 ریالقیمت فعلی: 4.500.000 ریال.دستنامه قواعد فهرستنویسی حاوی تصمیمات مربوط به ضوابط و قواعد فهرستنویسی کتابهای فارسی، عربی، اردو و غیره از سال 1348 است. تغییرات و تعدیلات بیشتر مربوط به مسائل خاص زبان و فرهنگ ایرانی است که در سرفصلهای زیر تنظیم شده است:
کتابها، جزوه¬ها، مواد جغرافیایی پیایندها، شاخصهای بازیابی، آثار وابسته، انتخاب نام اشخاص، تنالگانها، ارجاعها
راهنمای مدیریت مرکز بایگانی
3.500.000 ریالكتاب حاضر، درباره راهكارهاي احداث و راه‌اندازي مركز بايگاني ملي و شيوه انتقال، مديريت و بازيابي است در آنجا اسناد در مركز بايگاني پس از دوره فعال و جاري است. فصل اول كتاب به تاريخچه، هدف، ضرورت استقرار مركز بايگاني، و نحوه اداره مركز بايگاني در سايه كشور اختصاص دارد. فصل دوم درباره تشكيلات و واحدهاي پيشنهادي مركز بايگاني و شرح كوتاهي از وظايف آن است. فصل سوم زيرساخت‌ها و ملزومات احداث ساختمان بايگاني ملي و ويژگي‌ها و موقعيت ساختمان آن را بررسي مي‌كند. فصل چهارم چرخه كاري اسناد و مديريت آنها در مركز بايگاني را آموزش مي‌دهد.
رده بندی دهدهی دیویی: راهنمای عملی شماره سازی
3.500.000 ریالهدف كتاب حاضر آموزش شماره سازى در رده بندى دهدهى ديوئى و شرح مسائل و مشكلات آن است. مخاطبان اثر در وهله اول دانشجويان مقاطع مختلف رشته علوم كتابدارى و اطلاعرسانى به ويژه در مقطع كارشناسى، و سپس فهرستنويسان كتابخانه ها مىباشد.
كتاب از 11 فصل تشكيل شده است: فصل اول به تاريخچه، موفقيتها، كاستىها، چهارچوب نظرى، نشانه هاى رده بندى و اصل سلسله مراتب آنها، يادداشتها و انواع آن، شماره سازى شامل افزودن از جداول كمكى، افزودن از فرانما و جدولهاى درون آن و نيز معرفى جداول هفتگانه پرداخته است. فصل دوم تا يازدهم، رده ها را به ترتيب از 000 تا 999 معرفى كرده است. در هر فصل بعد از معرفى رده، شماره هاى دهگانه (نشانه هاى سه رقمى) ذكر و در ادامه زيرمجموعه اى هر رده به شكل مبسوط معرفى شده اند. پس از آن براى نمونه هاى مختلف شمارهسازى شد. در شماره سازى ابتدا محتواى موضوعى اثر در قالب يك عبارت بيان شده است و شماره رده آن به شكل كامل در روبروى آن درج گرديده است. به دنبال آن جزئيات شماره رده در سطرهاى متفاوت آمده و نهايتاً شماره كامل مجدداً در پايان ذكر شده است. در ادامه نیز شرح و روش شماره سازىِ هر مثال ذکر شده است.
كتاب فوق حاصل تجربه چندين ساله نويسندگان در درس سازماندهى مواد (به ويژه رده بندى دهدهى ديوئى) مىباشد و نويسندگان سعى فراوان كرده اند تا تقريباً كليه مسائل و مشكلات شماره سازى با جزئيات آن را به خوانندگان عرضه دارند. نويسندگان مدعى هستند كه تاكنون چنين اثرى بدين شكل در سالهاى اخير به زبان فارسى منتشر نشده است.
رده‌بندی دهدهی دیویی در ۱۵ درس
3.500.000 ریالدر كتاب حاضر، ابتدا به تاريخچه تدوين اين رده‌بندي و معرفي ساختار آن پرداخته شده، سپس خواننده با متن اصلي آن، يعني فرانما، آشنا شده است. در ادامه، به فهرست نسبي و جدول‌هاي شش‌گانه پرداخته شده و طرز كار با آنها ارائه شده است. سپس با كار مهم شماره سازي با استفاده از فرانما و جداول كمكي نمايش داده شده است. درس‌هاي ۱۱ تا ۱۴ معرفي گسترش‌هاي آن در ايران است. درس ۱۵ درباره نشانه مؤلف و كتاب خلاصه رده‌بندي دهدهي ديويي است.
رده‌بندی دهدهی دیویی: راهنمای استفاده
3.500.000 ریالکتابی آموزشی برای رده‌بندی دهدهی دیوئی همراه با مثال و نمونه
رده‌بندی دهدهی دیویی: کتاب تمرین
4.500.000 ریالردهبندی دهدهی دیوئی از جمله نظامهای رده‌بندیِ پراستفادۀ جهانی است که بیشتر کتابخانه‌های عمومی، مدارس و به‌طور کلی، کتابخانه‌های کوچک و بزرگ با موضوعات متنوع از آن استفاده می‌کنند.
آموزش هر نظام رده‌بندی بیش از هر چیز به تمرین و ممارست نیاز دارد. این کتاب با همین هدف تالیف شد و در واقع، مکمل اثری دیگر از همین ناشر/ مولف با عنوان “رده‌بندی دهدهی دیوئی: راهنمای عملی شماره‌سازی” است. در ویراست جدید کتاب فوق تلاش شد تا کلیات مرتبط با رده‌بندی دیوئی، ساختار، نحوۀ شماره‌سازی و استفاده از جدولها و بخشهای مختلف، مختصر و مفید باشد تا سردرگمی کمتری ایجاد شود (البته همراه با مثالی از شماره‌سازی برای رده‌ها و موضوعاتی که پراستفاده بودند یا نکته‌های ظریفی داشتند). تمرینهای مفصل مرتبط با هر رده به‌صورت مستقل و در قالب همین کتاب منتشر شد.
هدف مولف و ناشر از تفکیک تمرینهای مرتبط با رده‌ها از کتاب اصلی این بود که از حجم کتاب اصلی کاسته شود؛ در عوض، افرادی که می‌خواهند بیشتر با تک‌تک رده‌ها و دشواریهای شماره‌سازی در هر رده آشنا شوند از کتاب تمرین آن استفاده کنند.
این کتاب 10 فصل دارد و هر فصل به یکی از رده‌های اصلی دیوئی می‌پردازد. تمرینهای هر فصل متناسب با نکته‌ها و دشواریهای شماره‌سازی در همان رده است؛ البته ارتباط گاه و بیگاه آن با سایر رده‌ها و جدولها، و یادداشتهای موجود در کل رده‌بندی نیز در تمرینها لحاظ شد.
طبقه بندی علم: پدیده‌ها، داده‌ها، نظریه ا، روشها، رویه ها
8.500.000 ریالزمانی که مشغول تکوین طرح طبقه¬بندی خود در زمینه پدیده های مورد مطالعه دانشمندان بودم، این پرسش در ذهنم جرقه زد که آیا می توان نظریه ها و روشهای علمی را نیز به همین سبک و سیاق طبقه بندی نمود. اهداف مشترکی را برای طراحی چنین طبقه‌بندی‌هایی می توان متصور شد: آگاه ساختن دانشمندان و دانشجویان از دامنه احتمالات، فراهم نمودن بستر لازم برای قراردادن مطالعات فعلی آنها در چارچوب فعالیتی علمی با ابعادی به مراتب وسیع تر، و ترویج مطالعات میان‌رشته ای. فریاد «کشف کردم، کشف کردم» زمانی برای من طنین انداز شد که به اهمیت طرح پرسش¬های 5 دابلیو/W یا پنچ «چه»– چه کسی، چه چیزی، چه مکانی، چه زمانی، و چرا- در زمینه تکوین یک گونه شناسی قدرتمند از نظریه‌های علمی پی بردم (فصل 3). از طریق پرسش¬های پنج «چه»، علاوه بر
برجسته نمودن نقاط ضعف و قوت انواع نظریه های علمی، امکان شناسایی نقاط ضعف و قوت روشهای علمی نیز فراهم آمد (فصل 4). این طرحهای طبقه بندی، با بیانی مختصر و استدلالی مُتقن، درصدد اعلام این واقعیت است که دانشمندان و جوامع علمی باید در پژوهش¬های خود، از روشها و نظریه های علمی مختلفی بهره برداری نمایند.
دستیابی به موفقیت¬هایی از این دست موجب شد تا به قول الین یانگ که اظهار داشت دنیا از دید پسربچه¬ای با یک چکش جدید، تماماً به شکل میخ جلوه می کند، به فکر تعمیم نتایج مطالعات خود به دیگر جنبه های علم بیفتم. در حقیقت، طرح پرسشهای پنجگانه از خود علم، حاکی از این واقعیت است که کسب شناخت نسبت به فعالیتهای علمی از منظر پدیده¬ها، داده-ها، نظریه ها، روشها و رویه ها، با کیفیت به مراتب بهتری صورت می پذیرد (فصل 1). در فصل 2 سعی شد به کمک طرح پرسشهای پنجگانه، بستر لازم برای پرداخت علمی به موضوع پدیده ها و داده ها فراهم گردد. در فصل 5، بار دیگر با بهره‌گیری از فن پرسشهای پنجگانه، خطاها و سوگیری¬های احتمالیِ تأثیرگذار بر روند طرح¬های تحقیقاتی، طبقه بندی شده است. پس از ارائه این طرحهای طبقه بندی مختلف، در گام بعد، تصمیم بر آن شد تا درباره زمینه ارتباط طرحهای یادشده با یکدیگر بحث شود: اینکه چه ارتباطی میان انواع پدیده ها، داده ها، نظریه ها، روشها و رویه های علمی برقرار است و یا باید برقرار باشد؟ در فصل 6 به این مهم پرداخته شده است.
تکوین طرحهای طبقه بندی، صرفاً برای کاربرد درونی خود آنها صورت پذیرفته است. فصل 8، ناظر به چکیده ای است از مزایای فردی و گروهی طبقه بندی¬های یاد شده. درکنار هم قراردادن این طبقه بندیها، بر لزوم برخورداری از یک فعالیت علمی ممتاز صحه می گذارد؛ فعالیتی که در آن اعضای جوامع علمی به سمت بسط دامنه پدیده ها، داده ها، نظریه ها، و روشهای علمی سوق داده می شوند، فعالیتی که در آن با هوشیاری دانشمندان نسبت به خطاها و سوگیریها، تأثیرات منفی آنها به کمترین حد ممکن می‌رسد، و دست آخر، فعالیتی که در آن، پژوهشهای مختلفِ دانشمندان علوم تخصصی، در قالب یک کل یکپارچه در هم ادغام می شوند. وحدت علمی، در اغلب موارد، به اشتباه، در بکارگیری یک نظریه یا روش علمی واحد جستجو شده است. رویکرد کتاب حاضر بر این موضوع استوار است که علم در قالب مجموعه ای متناهی و درهم تنیده از پدیده ها وحدت می باید و برای پرداخت به آنها می توان از مجموعه ای تکمیلی و متناهی (البته بزرگ) از انواع داده ها، نظریه ها، و روشهای علمی سود جست. در سرتاسر کتاب و به شکل خلاصه تر در فصل 8، موضوع نحوه توسعه علم دستمایه کار نگارنده قرارگرفته است. (از مقدمه نویسنده)
فراداده‌ها، موتورهای کاوش‌وب و میانکنش‌پذیری آنها
4.500.000 ریالدر كتاب حاضر، يكي از مهم‌ترين مسائل حوزه ذخيره و بازيابي اطلاعات و دانش مطالعه و بررسي شده كه بر بهبود دسترسي اشياي محتواي وب از طريق ابزارهاي عمومي كاوش وب تأكيد دارد. انگيزه نگارش كتاب، اهميت موضوع، مفيد و كاربردي بودن محتواي اثر براي بهبود تلاش‌هاي كشور در زمينه ميانكنش پذيري ابزارهاي ياد شده بوده است. مطالب كتاب به دليل ماهيت ميان‌رشته‌اي براي هر دو گروه حرفه‌مندان و اطلاعات و علوم رايانه مناسب است. موتورهاي كاوش وب، فرآيند ميانكنش پذيري دو موضوع اصلي موردبحث در اين كتاب هستند.
فهرستگان مجازی
4.500.000 ریالبخشی از مقدمه کتاب:
فهرستگان‌ها یکی از مهمترین ابزارهایی است که از دیرباز مورد توجه کتابخانه‌ها بوده است. اهمیت اشتراک منابع و همکاری بین کتابخانه‌ها نیز زمینه توسعة آنها را فراهم کرده است. آگاهی از منابع موجود در کتابخانه‌ها، تسریع و تسهیل در فهرستنویسی، افزایش همکاری بین کتابخانه‌ها و کاهش هزینه‌ها برخی از مهمترین مزایایی است که فهرستگان‌ها برای کتابخانه‌ها به ارمغان آورده‌اند.
با پیشرفتهای روزافزون در فنّاوری اطلاعات و تغییر و توسعة محمل‌های اطلاعاتی، شکل انتشار فهرستگان‌ها نیز توسعه یافت به‌طوری‌که از انتشار در قالب برگه‌دان، کتاب و لوح فشرده فراتر رفتند و به دنبال گسترش کاربرد اینترنت در فعالیت کتابخانه‌ای، به شکل فهرستهای پیوسته (اپکها) و فهرستگان‌های اینترنتی ظهور کردند.
بی‌تردید این تغییر و تحول نه تنها در قالب، بلکه در کارکردهای فهرستگان‌ها نیز تجلی یافت و خدمات گسترده‌تری را پیش روی مخاطبان خود گستراند. ضرورت آشنا نمودن کتابداران از ابعاد این تغییر و تحولها به منظور آشنایی با آنها برای بکارگیری در خدمات کتابخانه‌ای و نبود کتابی مستقل درخصوص فهرستگان‌ها، نگارندگان این اثر را بر آن داشت تا با تکیه بر پیشینة پژوهشی خود در خصوص فهرستگان‌های الکترونیکی، ابعاد و امکانات گوناگون آن را دست‌مایة کتاب حاضر قرار دهند. بنابراین، هدف این اثر افزایش دانش کتابداران، دانشجویان کتابداری و متخصصان شرکتهای نرم‌افزاری است که در حوزه کتابخانه‌ها فعالیت می‌کنند تا ضمن آشنایی با استانداردها، الگوها و طرحهای فهرستگانی در محیط اینترنت، زمینة گسترش آنها را در کشور فراهم کنند.
