در این مقاله
تفاوت بین منابع آرشیوها، کتابخانه ها و موزه ها موضوع اصلی این نوشته است که در همایش آرشیو، کتابخانه و موزه: وجوه اشتراک و افتراق: مجموعه مقالات هشتمین همایش سراسری انجمن علمی، دانشجویی کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاه الزهرا (س) توسط غلامرضا عزیزی ارایه شده است. مجموعه مقالات این همایش به کوشش سعید رضائی شریف آبادی و نگین نیکو منظری و توسط نشر کتابدار منتشر شده است.
آرشیوها، کتابخانهها و موزهها به عنوان مؤسسههای فرهنگی، به رغم شباهتها و تفاوتهایشان، در انتقال اطلاعات به شکلهای مختلف به نسلهای حاضر و آتی، نقش مهمی دارند. اگر برای نشان دادن تفاوتهای این سه مؤسسه، بگوئیم کتابخانهها حاوی منتشرشدهه است و آرشیوها اسناد و موزهها آثار هنری را نگهداری میکنند، دچار کلیگوئی شدهایم؛ چرا که مؤسسههای آرشیوی در مجموعههای خود کتابهای زیادی دارند و برخی کتابخانهها و موزهها، اسناد و نسخه های خطی را نگهداری میکنند.1 حتی گاه میتوان اشیای موزهای را در برخی کتابخانهها و آرشیوها یافت.
در واقع، از طرف دیگر، تفاوت اصلی بین مؤسسههای یاد شده هم به نوعی با منابع و وظایفشان مرتبط میباشد. تفاوتهای اصلی بین ماهیت عملکردهای این نهادها، ناشی از ماهیت وظایف (و ماهیت و منشا منابع)2 آنهاست.
گرچه آرشیوها دارای کتاب و نشریه میباشند، اما وظیفة اصلی آنها ارزشیابی، انتقال سوابق واجد ارزش از دستگاهها، تنظیم و توصیف، حفاظت و نگهداری و ارائة اسناد در چارچوب مقررات به کاربران است. همچنین اگرچه در برخی از کتابخانهها مواد آرشیوی نیز نگهداری میشود، اما وظیفة اصلی کتابخانهها حفظ مجموعة کتابها و دیگر مواد چاپی و آمادهسازی آنها برای استفادة کاربران است. همچنین گرچه در موزهها کتاب و سایر منابع چاپی و اسناد یافت میشود، اما وظیفة اصلی آنها، حفاظت از آثار و اشیای باستانی/ هنری و بویژه «به نمایش گذاردن آنها به منظور بررسی و بهرهوری معنوی» میباشد3. به عبارت دیگر، کار اصلی موزه، ارائة آثار است.4 لذا در آغاز بحث، لازم است محدودة بررسی در نوشتة حاضر مشخص شود.
درآمد:کدام کتابخانه، کدام آرشیو، کدام موزه؟
پیش از پرداختن به موضوع اصلی بحث، بهتر است حوزة بررسی را مشخص کنیم. همان گونه که میدانیم، مؤسسههای یاد شده هر کدام دارای انواعی هستند. از جملة انواع کتابخانهها، میتوان به کتابخانههای ملی، کتابخانههای دانشگاهی، کتابخانههای عمومی، کتابخانههای تخصصی و کتابخانههای آموزشگاهی اشاره کرد.5 از جملة انواع آرشیوها، به طور کلی میتوان آرشیوهای مؤسسههای دولتی را در سطوح مختلف (ملی/ فدرال، منطقهای/ ایالتی و ولایتی/ محلی) و آرشیوهای غیردولتی (آرشیوهای مؤسسهای و آرشیوهای خصوصی) را نام برد.6 از جملة انواع موزه نیز باید از موزههای عمومی مرکزی یا ملی و منطقهای7 و خصوصی یاد کرد. نگاه به مجموعة موجود در موزه نیز شیوهای مناسب برای طبقهبندی انواع موزهها میباشد. بر این اساس، میتوان موزهها را به موزههای تاریخی، هنری و علمی تقسیم کرد.8 فرایند تخصصی شدن این نهادها، به گونهای است که شباهتها و تفاوتهائی بین هر یک از این نهادها با انواع دیگر از همان مؤسسات پدید آورده است. برای نمونه، میتوان اشاره کرد به کتابخانههای تخصصی9 که از دیدگاه حجم، تعداد، نوع کتاب و ارائة خدمات با کتابخانههای دیگر تفاوت دارند؛10 یا کتابخانههای محلی، کتابخانة بیمارستانی و کتابخانة دانشگاهی که دارای سیاستهای جمعآوری متفاوتی هستند.11 برای ذکر مثال درخصوص تفاوت بین موزهها نیز، میتوان به متفاوت بودن مجموعه، هدف، نقش، مراجعهکننده و سیاستهای هر کدام از موزههای معدن، هنرهای نمایشی و تاریخ اجتماعی اشاره کرد.12 به همین دلیل در این بررسی، شباهتها و تفاوتهای کتابخانهها، آرشیوها و موزهها به طور عام و کلی و در سطح ملی مورد بررسی قرار خواهد گرفت و استثناها مد نظر نخواهد بود، مگر در مواردی که بیان شود. همچنین فعالیتهای برخی از نهاد/ سازمانهای «چندپیشه» را باید مستثنا از این بحث دانست. چرا که نباید و نمیتوان برخی روشهای به کار گرفته شده در این مؤسسهها را به همة مؤسسههای دیگر تعمیم داد. برای نمونه در ایران و چندین کشور دیگر، کتابخانة ملی و آرشیو ملی به عنوان یک مؤسسه فعالیت میکنند (سازمان اسناد و کتابخانة ملی جمهوری اسلامی ایران) یا در مواقعی آرشیو و موزه در یک سازمان جمع آمده است (ادارهکل اسناد و موزة ریاست جمهوری) و یا قسمتی از دیگری است (مرکز اسناد و مدارک سازمان میراث فرهنگی، بخش اسناد و نسخ خطی در کاخ گلستان) و این در حالی است که نمونههای یاد شده، همگی در زیرمجموعة نهاد ریاست جمهوری قرار دارند و تداخل وظایف آنها خود موضوع بررسی جداگانهای است. حتی در مواردی میتوان آرشیو، موزه و کتابخانه را در زیرمجموعة یک مؤسسه، سازمان یا نهاد مشاهده کرد (سازمان کتابخانهها، موزهها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی؛ کتابخانه و مرکز اسناد مجلس؛ بنیاد مستضعفان).گستره جغرافیائی
مسئلة دیگری که در اینجا باید به آن اشاره کرد، مسئلة قوانین و مقررات حاکم در مرزهای جغرافیائی است که در ایجاد شباهت یا تمایز میان این مؤسسهها نقش دارد. برای نمونه، قوانین مربوط به کشف آثار باستانی یا مالکیت آنها که در همة کشورها از یک قاعده و اصل یکسان تبعیت نمیکند؛ یا در قوانین واسپاری برخی کشورها تفاوتهائی (هرچند جزئی) دیده میشود. از این رو در بیان این گونه موارد، قوانین و رویههای موجود در میهنمان مدنظر خواهد بود. تفاوت و شباهت در این سه مؤسسه، در قسمتهای مختلفی قابل مشاهده و بررسی است، از جمله در ماهیت و ساختار منابع و اکتساب، گردآوری و مجموعهسازی؛ ساماندهی، تنظیم و توصیف؛ سیاستهای دسترسی، اطلاعرسانی و ارائة خدمات؛ روشها و اهداف حفاظت و نگهداری و کاربران این مؤسسهها مشاهده کرد که در اینجا مباحث مرتبط با ماهیت و ساختار منابع و اکتساب، گردآوری و مجموعهسازی، مورد بحث قرار خواهد گرفت. به طور کلی، تفاوتهائی را که با منابع موجود در کتابخانهها، آرشیوها و موزهها مرتبط است، میتوان در گردآوری و مجموعهسازی، ناهمسانی در انواع مواد/ منابع، ناهمسانی در نحوة تولید منابع/ مواد، تفاوت در نمایش منابع و امحا/ وجین دید.1. گرد آوری و مجموعهسازی
1-1- تفاوت اصلی در اینجا، این است که کتابخانهها و موزهها باید به دنبال گردآوری منابع/ مواد خود باشند، اما منابع/ مواد آرشیوی به آرشیوها منتقل میشود.13 از طرف دیگر اسناد آرشیوی در خلال تغییر و تحولات طبیعی، خصوصی یا دولتی، به وجود میآید و همان طور که تولید میشود، نگاهداری میگردد، در حالی که مجموعة کتابخانه از طریق جمعآوری و تنظیم مواد از سراسر دنیا و از منابع مختلف، برای رفع نیازهای کاربران ساخته میشود.14 2-1- منابع آرشیوی به طور رسمی از ادارههای دولتی به آرشیوهای ملی انتقال یافته و طی فرایند نگهداری انتخابی (ارزشیابی) افزایش مییابند.15 به همین دلیل آرشیو نهادی دریافتکننده،16 وظیفهگرا و سازمانگرا17 دانسته شده است. آرشیوها به طور عمده اسناد خود را از و یا از طریق دولت (آرشیوهای ملی)18 دریافت میکنند. 3-1- روند غالب دریافت سوابق اداری دستگاههای دولتی در آرشیو ملی از طریق انتقال است، اما در کنار آن و به طور خیلی محدودتر، آرشیوها از طریق خرید یا دریافت به صورت هدیه (همچنین در برخی از کشورها به شیوة وقف)19 و یا به طور امانی اسناد را دریافت میکنند. به هر روی آرشیویست حافظ بخشی از نظام اسنادی میباشد که برای نگهداری دائمی ارزشمند دانسته شده است.20 4-1- کتابخانهها مدارک خود را عمدتاً خریداری و یا در گسترة محدودتری به صورت هدیه دریافت میکنند،21 و از این رو نهادهائی جمعآوریکننده22 و موضوعگرا23 خوانده شدهاند. اتکای مجموعة کتابخانه بر سفارش و خرید براساس سیاست خرید و اهداف آن میباشد.24 برای مجموعهسازی کتابخانهها از خط مشی تدوین شده استفاده میشود و امکان انتخاب وجود دارد.25 روشهای مجموعهسازی کتابخانهها عبارت است از خرید، مبادله، هدیهگیری و واسپاری.26 کتابخانهها منابع خود را از هر جا و هر کس دریافت میکنند.27 همان گونه که پیش از این اشاره شد، کتابخانههای ملی طبق قانون کشور مواد را گرد میآورند. 5-1- موزهها منابع خود را از طریق حفاری، دریافت هدایا28 و یا خرید29 تهیه میکنند. یکی دیگر از روشهای دریافت منابع موزهای در برخی کشورها، براساس قوانین مربوط به مصادره میباشد.30 دریافت منابع در موزههای هنری، موزههای مردمشناسی، موزههای خصوصی و بویژه موزههای اماکن باستانی از روشهای دیگری نیز پیروی میکند.312. انواع مواد/ منابع
تفاوت مهم در مجموعههای موجود در این مؤسسهها را، در موارد زیر میتوان بررسی کرد: 1-2- ناهمسانی در خاستگاه آرشیوها، سوابق اداری را نگهداری میکنند32 در صورتی که این قبیل سوابق غالباً در مجموعههای کتابخانهها و موزهها یافت نمیشود.33 منابع آرشیوی (اسناد)، از بین سوابق راکد سازمانها و مؤسسات گزینش شده است و به نوعی از لحاظ دستگاههای تولیدکنندهشان سوابق راکد و غیرجاری هستند. در حالی که منابع کتابخانه چنین وضعی ندارند.34 مجموعههای اصلی موجود در موزهها، عبارتند از آثار (هنری/ دستساختهها) و اشیا.35 2-2- ناهمسانی در ساختار مجموعههای اصلی موجود در کتابخانهها، عبارتند از انتشارات (کتابها، مجلات و نظایر آن).36 تنوع مواد آرشیوی بیشتر از گوناگونی منابع کتابخانهای است. آرشیو به طور کلی نگهدارندة مجموعهای از فایلها، اسناد، صورتحسابها، نمودارها، نسخههای خطی، مقالات، طرحها، نقشهها، تصاویر، فیلمها و کتابهاست؛ در صورتی که در کتابخانهها بیشتر کتاب، پیایندها، مواد سمعی و بصری و احتمالاً بعضی مواد آرشیوی نگهداری میشود.37 گوناگونی مواد و اشیای موزهای بیشتر از تنوع منابع آرشیوی است.38 3-2- ناهمسانی در استفاده منابع آرشیوی و موزهای به عنوان منابع اولیه39 ( Primary materials) طبقهبندی میشود، در صورتی که از منابع کتابخانهای به عنوان منابع ثانوی (Secondary materials) یاد میگردد.40 کتابخانهها براساس موضوعهای داده شده، تمام اطلاعات موجود را برای محققان فراهم میکنند تا آنها بتوانند تحقیقشان را شکل دهند و نتیجهگیری کنند. در حالی که مواد آرشیو به آنها کمک میکند تا صحت منابع دست دوم کتابخانه را مورد بررسی قرار دهند.41 در کنار یکدیگر به فعالیت میپردازند تا مواد باارزش را برای استفادة خوانندگان، محققان و دانشمندان حفظ و اطلاعات لازم را در تمام زمینههای دانش بشری، ترویج کنند. از منابع موزهای نیز به عنوان منابع دست اول یاد میشود.3. ناهمسانی در نحوة تولید منابع/ مواد
1-3- کتابها و آثار بیشتر حاصل فعالیتهای فکری نویسندگانی با دیدگاههای متفاوت و در موضوعهای مختلف است که غالباً به قصد انتشار و اشاعة اطلاعات42 نوشته میشود و دارای اهداف آموزشی و فرهنگی میباشد.43 مواد آرشیوی را کسی44 به قصد انتشار45 نمینگارد؛ بلکه به طور معمول (و در مسیر طبیعی و تاریخی)46 به عنوان محصول جنبی فعالیتهای سازمان یا فرد،47 در جریان انجام امور روزمره، و به طور عمده برای اهداف ارجاعی و وظیفهای سازمانها و بدون شرح و تفسیر و قصد تحت تأثیر قرار دادن محققان در آینده،48 تولید میشوند. این منابع سوابقی هستند که به طور رسمی در بخش دولتی (یا یکی از بخشهای سازمانهای اداری دستگاههای دولتی) ایجاد یا دریافت میشوند و بنا بر این مدارک رسمی ( Official document ) هستند49 و به طور عمده بنا به وظایف عملکردی به وجود آمدهاند و به همین دلیل بیشتر ارزش قانونی و رسمی دارند50 و گواهی هستند بر فعالیتها.51 مواد آرشیوی برای پیشگیری و رفع52 ابهامات احتمالی، بویژه در زمینة ترکیب و تلفیق حقایق و آرائی که ممکن است منجر به روشن شدن حقایق تاریخی گردد، به کار میرود.53 2-3- از آنجا که میتوان با استناد به منابع آرشیوی واقعیت گذشته و حال هر جامعه را مورد بررسی و مداقه قرار داد، این منابع نسبت به منابع کتابخانهای ارزشها و کاربردهای بیشتری دارند.54 بدین ترتیب که چاپ شدهها معمولاً به عنوان منابع اطلاعات نگهداری میشوند؛ در صورتی که اسناد نه تنها اطلاعات را فراهم میکنند بلکه به عنوان شاهد و گواه به شمار میروند.55 هرچند در واقع امر ممکن است اطلاعات موجود در سوابق درست و صحیح نباشد، اما به دلیل منشأ اسناد به عنوان نشانگر فعالیتهای معمولی سازمانی، سوابق و گواهی بر آنچه که در یک زمان مشخص گفته و انجام شده میباشد. همچنین مجموعههای قدیمیتر کتابخانههای پژوهشی بارها به عنوان منبعی برای گواه فرهنگی و گرایش به دورة تاریخی یا نویسندهای مشخص مورد مراجعه قرار میگیرد. بنابراین منابع کتابخانه و آرشیو میتواند به عنوان گواه فرهنگی مورد بررسی واقع شود.56 به هر روی اسناد آرشیوی ویژگیهای ملی دارند، و نویسندگان و پژوهندگان برای اطلاع از طبیعت و محتوای این مواد به آنها رجوع میکنند.57 منابع کتابخانهها و موزهها طی یک روند رسمی اداری تولید نمیشود.58 3-3- آرشیوها با سازمان ایجادکنندة سند ارتباط مستمر دارند.59 کتابخانهها لزوماً با سازمان یا افراد ایجادکنندة منابعشان ارتباط مستمر (آن گونه که در آرشیوها مرسوم است) ندارند.60 کتابها و آثار را بیشتر فرد/ گروه (فعالیت فردی) ایجاد میکند.61 در بسیاری از موزهها نیز ارتباطی بین تولیدکنندة آثار و موزهها وجود ندارد. 4-3- قطع منابع کتابخانهای معمولاً مشخص است، مثلاً قطع کتاب از چندین اندازة رحلی، وزیری، خشتی، رقعی و جیبی تجاوز نمیکند.62 در صورتی که قطع منابع آرشیوها متنوعتر از منابع کتابخانههاست. علاوه بر تنوع قطع در موزهها، مسئلة حجم و گوناگونی حجم و اندازة اشیای موزهای نیز درخور توجه میباشد.4. امحا/ وجین
1-4- در کتابخانهها پس از مدتی در اثر عواملی چون حجم و انباشت مواد،63 نیاز به وجین (و یا حذف) پیش میآید64 تا بتوان برای مواد جاری جا باز کرد.65 پیامد وجین میتواند به صورت اهدا، مبادله، فروش و یا انبار کردن موقت باشد.66 مواد آرشیوی را همیشگی حفظ و نگهداری میکنند.67 مدارک و سوابق پیش از راه یافتن به آرشیوها مورد بررسی، ارزشیابی و تعیین تکلیف قرار میگیرند و برخی از آنها که فاقد ارزشهای آرشیوی است، با رعایت مقررات امحا میشود. هرچند این مسئله به منزلة وجین در کتابخانه انگاشته شده68 اما در واقع در همین مسئله نیز تفاوتهای ظریفی دیده میشود. آرشیوها دست به امحای منابع موجود در مجموعة خود نمیزنند؛ در واقع از ورود اوراق زائد به آرشیو جلوگیری به عمل میآورند. در موزهها نیز مسئلة وجین مواد معمول نیست. 2-4- ارزشیابی مجموعة کتابخانه ممکن است از 3 دیدگاه تخصصی (باتوجه به اهداف کتابخانه)، دیدگاه اقتصادی (توجیهپذیر بودن هزینة تهیه و نگهداری مجموعه) و دیدگاه اداری (استفادة بهینه از مجموعة کتابخانه) باشد.69 ارزشیابی اسناد براساس ارزشهای اطلاعاتی و یا استنادی موجود در آنهاست.70 در پایان، باید به این نکته اشاره شود که تفاوت اصلی میان مؤسسههای یاد شده به ماهیت منابعشان مربوط میباشد. طبیعت موادی که آرشیوها گرد میآورند، با آنچه در کتابخانهها یافت میشود، متفاوت است.71 از دیگر سو همان گونه که پیش از این اشاره شد، تفاوتهای اصلی این نهادها، ناشی از ماهیت وظایف72 و عملکرد آنها میباشد. هرچند آرشیوها دارای کتاب و نشریه هستند، اما وظیفة اصلی آنها ارزشیابی، انتقال سوابق واجد ارزش از دستگاهها، تنظیم و توصیف، حفاظت و نگهداری و ارائة اسناد به کاربران در چارچوب مقررات است. همچنین اگرچه در مجموعة برخی از کتابخانهها مواد آرشیوی نیز نگهداری میشود، اما وظیفة اصلی کتابخانهها حفظ مجموعة کتاب و سایر مواد چاپی و آمادهسازی آنها برای استفادة کاربران است. همچنین اگرچه در مجموعة موزهها، کتاب و سایر منابع چاپی و اسناد یافت میشود، اما وظیفة اصلی آنها حفاظت از آثار و اشیای باستانی/ هنری و در معرض نمایش عمومی قرار دادن این گونه آثار میباشد. منایع 1- Savumthararj, G., “The role of Archives, Libraries and Musums as Research Institution (differences and similarities)”, Notes: Selected Topics in Records Management/ Archives Administration, National Archives of Malaysia, p 23. ÈÎÔåÇí ÇÕáí ãÞÇáÉ ÝæÞ¡ íÔ ÇÒ Çíä ÊÑÌãå æ ÏÑ ÇËÑ ÒíÑ ãäÊÔÑ ÔÏå ÇÓÊ. ÔåáÇ ÇÔÑÝ¡ äßÇÊí äÏ ÏÑ ãæÑÏ ãÏíÑíÊ ÇÓäÇÏ æ ÂÑÔíæ (ÊåÑÇä: ÓÇÒãÇä ÇÓäÇÏ ãáí ÇíÑÇä). 2- Úáí ãÒíäÇäí¡ ˜ÊÇÈÎÇäå æ ˜ÊÇÈÏÇÑí (ÊåÑÇä: ÓÇÒãÇä ãØÇáÚå æ ÊÏæíä ßÊÈ Úáæã ÇäÓÇäí - ÓãÊ¡1380)¡ Ç Ïæã¡ Õ128. 3- ÞÓãÊí ÇÒ ÊÚÑíÝ ãæÒå Èå ÈíÇä Çíßæã¡ Èå äÞá ÇÒ: äæÔíä ÏÎÊ äÝíÓí¡ ãæÒå ÏÇÑí (ÊåÑÇä: ÓÇÒãÇä ãØÇáÚå æ ÊÏæíä ßÊÈ Úáæã ÇäÓÇäí - Óãʺ ÓÇÒãÇä ãíÑÇË ÝÑåäí ßト - ŽæåÔÇå¡ 1380)¡ Õ 3. 4- íÔíä¡ Õ 97. 5- ÈÑÇí ÊæÖíÍ ÈíÔÊÑ¡ ÈäÑíÏ Èå: Úáí ÓíäÇÆí¡ ãÌãæÚåÓÇÒí ÏÑ ˜ÊÇÈÎÇäååÇ (ÊåÑÇä: ÓÇÒãÇä ãØÇáÚå æ ÊÏæíä ßÊÈ Úáæã ÇäÓÇäí - ÓãÊ¡1380)¡ Ì1¡ Ç åÇÑã¡ ÕÕ 6-10º æ ãÒíäÇäí¡ ˜ÊÇÈÎÇäå æ ˜ÊÇÈÏÇÑí¡ íÔíä¡ ÕÕ 179-206. 6 - ÂÑÔíæ¡ ÇåÏÇÝ¡ æÙÇíÝ æ ÊÔ˜íáÇÊ¡ ]ÊåÑÇä[: ÓÇÒãÇä ÇÓäÇÏ ãáí ÇíÑÇä¡ 1369¡ ÚäæÇä ÏÇÎá ÌáÏ ÂÑÔíæ - ÞæÇäíä ãÞÑÑÇÊ¡ ÕÕ4-5º ÏÑÈÇÑÉ ÇäæÇÚ ãÄÓÓååÇí ÂÑÔíæí ÇÓÊÑÇáíÇ¡ ÈäÑíÏ Èå: ÔæíÑÊáíÔ¡ Âä ãÇÑí¡ ãÚÑÝí ÇÓäÇÏ æ ÍÑÝÉ ÂÑÔíæ¡ äåÏÇÑí ÇÓäÇÏ¡ ÑÏÂæÑÏÉ Âä ÏÑÓæä¡ ÊÑÌãÉ ÑÖÇ ãåÇÌÑ (ÊåÑÇä: ÓÇÒãÇä ÇÓäÇÏ ãáí ÇíÑÇä¡ ŽæåÔßÏÉ ÇÓäÇÏ¡ 1380)¡ ÕÕ 12-13. 7- äÝíÓí¡ ãæÒåÏÇÑí¡ íÔíä¡ Õ 34. 8- åÑí˜ ÇÒ Çíä ÑæååÇ¡ ÎæÏ Èå ÒíÑÑæååÇÆí ÊÞÓíã ãíÔæÏ. ÈÑÇí äãæäå ãæÒååÇí ÊÇÑíÎí¡ ÏÇÑÇí ÒíÑãÌãæÚååÇí äÏí ÇÒ Ìãáå ãæÒååÇí ÈÇÓÊÇäÔäÇÓí¡ ãæÒååÇí Çãǘä ÈÇÓÊÇäí¡ ãæÒååÇí ÇäÓÇä (ãÑÏã)ÔäÇÓí¡ ÎÇäååÇí ÊÇÑíÎí æ ãÓ˜ä ÔÎÕíÊåÇí ãÚÑæÝ æ ãæÒååÇí ÊÇÑíÎÉ Úáæã ãÎÊáÝ ãíÈÇÔÏ. ÈÑÇí ÊæÖíÍ ÈíÔÊÑ ÈäÑíÏ Èå: äÝíÓí¡ ãæÒåÏÇÑí¡ íÔíä¡ ÕÕ34-42. 9- ÍÓíä ãÎÊÇÑí¡ ÏÑÂãÏí ÈÑ ßÊÇÈÏÇÑí (ÊåÑÇä: Þæ¡ 1382)¡ Ç Óæã¡ æíÑÇíÔ 2¡ (ÊÑÌãå æ ÇÞÊÈÇÓ ÇÒ ßÊÇÈ ÓÇÒãÇä ßÊÇÈÎÇäå¡ äæÔÊÉ ßÑíÔä ßæãÇÑ)¡ ÕÕ 113-130. 10- ØÇåÑå Úáæãí¡ ÇÏÇÑÉ ˜ÊÇÈÎÇäå (ÊåÑÇä: ÓÇÒãÇä ãØÇáÚå æ ÊÏæíä ßÊÈ Úáæã ÇäÓÇäí - ÓãÊ¡ 1376)¡ Õ23. 11- ÔæíÑÊáíÔ¡ ãÚÑÝí ÇÓäÇÏ æ ÍÑÝÉ ÂÑÔíæ¡ íÔíä¡ Õ 10. 12- ÔæíÑÊáíÔ¡ íÔíä¡ Õ 11. 13- Savumthararj, ibid., p 24. 14- ÑÍãÇä¡ ÇÑÊÈÇØ Èíä ßÊÇÈÎÇäå æ ÂÑÔíæ¡ Õ6. 15- Savumthararj, ibid., p 24. 16- ãÒíäÇäí¡ ˜ÊÇÈÎÇäå æ ˜ÊÇÈÏÇÑí¡ íÔíä¡ Õ128. 17- ÛáÇãÑÖÇ ÝÏÇÆí ÚÑÇÞí¡ ãÞÏãåÇí ÈÑ ÔäÇÎÊ ÇÓäÇÏ ÂÑÔíæí (ÊåÑÇä: ÓÇÒãÇä ãØÇáÚå æ ÊÏæíä ßÊÈ Úáæã ÇäÓÇäí - ÓãÊ¡ 1377)¡ Õ106º æ ãÍãÏÍÓíä ÏíÇäí¡ ãÞÏãåÇí ÈÑ ÂÑÔíæ (ãÔåÏ: ÏÇäÔÇå ÝÑÏæÓí ãÔåÏ¡1381)¡ Ç Ïæã¡ ÕÕ28-29. 18 - æ ÏÑÎÕæÕ ÂÑÔíæåÇÆí ÛíÑ ÇÒ ÂÑÔíæ ãáí¡ ÇÒ ØÑíÞ ÓÇÒãÇä æ íÇ äåÇÏ íÇ Ñæå ÎÇÕí ßå Èå Âä æÇÈÓÊå åÓÊäÏ. 19- ÈäÑíÏ Èå: ÝÏÇÆí ÚÑÇÞí¡ ãÞÏãåÇí ÈÑ ÔäÇÎÊ...¡ íÔíä¡ Õ107. 20- ÔæíÑÊáíÔ¡ ãÚÑÝí ÇÓäÇÏ æ ÍÑÝå ÂÑÔíæ¡ Õ10. 21- Savumthararj, ibid., p 24. æ ãÒíäÇäí¡ ˜ÊÇÈÎÇäå æ ˜ÊÇÈÏÇÑí¡ íÔíä¡ Õ128º ÔæíÑÊáíÔ¡ ãÚÑÝí ÇÓäÇÏ æ ÍÑÝå ÂÑÔíæ¡ Õ10. 22- ãÒíäÇäí¡ ˜ÊÇÈÎÇäå æ ˜ÊÇÈÏÇÑí¡ íÔíä¡ Õ128. 23 - ÝÏÇÆí ÚÑÇÞí¡ ãÞÏãåÇí ÈÑ ÔäÇÎÊ...¡ íÔíä¡ Õ106º æ ÏíÇäí¡ ãÞÏãåÇí ÈÑ ÂÑÔíæ¡ íÔíä¡ ÕÕ28-29. 24 - ÝÏÇÆí ÚÑÇÞí¡ ãÞÏãåÇí ÈÑ ÔäÇÎÊ...¡ íÔíä¡ Õ106. 25 - ãÒíäÇäí¡ ˜ÊÇÈÎÇäå æ ˜ÊÇÈÏÇÑí¡ íÔíä¡ Õ128. 26 - Úáí ÓíäÇÆí¡ ãÌãæÚåÓÇÒí ÏÑ ˜ÊÇÈÎÇäååÇ (ÊåÑÇä: ÓÇÒãÇä ãØÇáÚå æ ÊÏæíä ßÊÈ Úáæã ÇäÓÇäí - ÓãÊ¡ 1381)¡ Ì2¡ ÕÕ22-31 æ 41-45 æ 60-66. 27 - ÝÏÇÆí ÚÑÇÞí¡ ãÞÏãåÇí ÈÑ ÔäÇÎÊ...¡ íÔíä¡ Õ106º æ ÏíÇäí¡ ãÞÏãåÇí ÈÑ ÂÑÔíæ¡ íÔíä¡ ÕÕ28-29. 28- Savumthararj, ibid., p 24. 29 - ÈÑÇí äãæäå¡ ÒÇÑÔ ÔÏå ÇÓÊ ˜å ãæÒÉ ÇíÑÇä ÈÇÓÊÇä ÏÑ ÏæÑåÇí Èå ÎÑíÏ ÂËÇÑ äÇÏÑ ÏÓÊ ÒÏå ÇÓÊ. ÈÑÇí ÇØáÇÚ ÈíÔÊÑ ÈäÑíÏ Èå: äÝíÓí¡ ãæÒåÏÇÑí¡ íÔíä¡ Õ18. 30 - ÝÏÇÆí ÚÑÇÞí¡ ãÞÏãåÇí ÈÑ ÔäÇÎÊ...¡ Õ106 º æ ÏíÇäí¡ ãÞÏãåÇí ÈÑ ÂÑÔíæ¡ íÔíä¡ ÕÕ28-29. 31 - ÈÑÇí ÇØáÇÚ ÈíÔÊÑ ÈäÑíÏ Èå: äÝíÓí¡ ãæÒåÏÇÑí¡ íÔíä. 32- Savumthararj, ibid., p23, and “Archival Research Tutorial: Should you be at an archives?” at http://www.library.ubc.ca/spcoll/guides_UBC/shouldyouvisit.htm 33- Savumthararj, ibid., p23. 34- “Archives and Libraries similarities and differences”, Notes: Selected Topics in Records Management/ Archives Administration, National Archives of Malaysia, p.15. 35- Savumthararj, ibid., p23. 36- Savumthararj, ibid., p23., and “Archival Research Tutorial …,” ibid. and “Research at liblab,” at http://www.ida.liu.se/labs/liblab/research, and Honer, Elizabeth & Graham, Susan, “Should users have a role in determining the future Archives? The approach adopted by the Public Records Office,” The UK National Archive، to the selection of records for permanent preservation، LIBER QUARTERLY, 11. 37- ÚÝíÝå ÑÍãÇä¡ ÇÑÊÈÇØ Èíä ßÊÇÈÎÇäå æ ÂÑÔíæ¡ ÊÑÌãÉ ÓíÏÍÓíä ãíÑí ÑÌí¡ ÇØáÇÚÑÓÇäí¡ äÔÑíÉ Ýäí ãÑßÒ ÇØáÇÚÇÊ æ ãÏÇÑß Úáãí ÇíÑÇä¡ ÏæÑÉ Ïåã¡ ÔãÇÑÉ 1¡ Õ6. (ãÞÇáå ÏÑ äÔÇäí ÒíÑ ÞÇÈá ÏÓÊÑÓí ÇÓÊ: http://www.irandoc.ac.ir/ETELA-ART/10/10-1-2.htm 38- ãÞÇíÓå ÔæÏ ÈÇ Anne J. Gilliland-Swetland, Enduring paradigm, new opportunities: the value of the Archival perspective in the digital environment. Swetland, Feb 2000, Council on Library and Information Resources, at: http://www.clir.org/pubs/reports/pub89/pub89.pdf 39- íÇ Èå Þæá ÚÝíÝå ÑÍãÇä ãäÈÚ ÇÕáí Original Source¡ ÑÍãÇä¡ ÇÑÊÈÇØ Èíä ßÊÇÈÎÇäå æ ÂÑÔíæ¡ Õ6. 40- Savumthararj, ibid., p23 “Using Archives: a practical guide for Researchers”, Library and Archives Canada, at http://www.collectionscanada.ca/04/0416_e.html; & “Archival Research Tutorial …,” ibid. 41- ÑÍãÇä¡ ÇÑÊÈÇØ Èíä ßÊÇÈÎÇäå æ ÂÑÔíæ¡ Õ7. 42 - åãÇä¡ Õ6º æ “Research at liblab”, at http://www.ida.liu.se/labs/liblab/research. 43 - ãÒíäÇäí¡ ˜ÊÇÈÎÇäå æ ˜ÊÇÈÏÇÑí¡ íÔíä¡ Õ128. 44 - ÑÍãÇä¡ åãÇä. 45- Honer & Graham, “Should users have a role in determining …,” ibid. æ ãÒíäÇäí¡ ˜ÊÇÈÎÇäå æ ˜ÊÇÈÏÇÑí¡ íÔíä¡ Õ128. 46 - ãÒíäÇäí¡ åãÇä¡ Õ128. 47- Honer, & Graham, “Should users have a role in determining …” ibid. 48 - ÑÍãÇä¡ åãÇä¡ Õ6. 49- Savumthararj, ibid., p.24. 50 - ãÒíäÇäí¡ åãÇä¡ Õ128. 51- “Research at liblab”, ibid. 52 - ÝÏÇÆí ÚÑÇÞí¡ ãÞÏãåÇí ÈÑ ÔäÇÎÊ...¡ íÔíä¡ Õ108. 53 - ÑÍãÇä¡ åãÇä¡ Õ6. 54 - ãÒíäÇäí¡ åãÇä¡ Õ129. 55- Honer, & Graham, “Should users have a role in determining …” ibid. 56- Honer, & Graham, “Should users have a role in determining …” ibid. 57- ÑÍãÇä¡ åãÇä¡ Õ6. 58- Savumthararj, ibid., p.24. 59- “Archives and Libraries similarities and differences”, ibid, p.15. 60- Ibid. 61- Savumthararj, ibid., p.24. 62 - ÝÏÇÆí ÚÑÇÞí¡ åãÇä¡ Õ105. 63 - ÈæíŽå ßÊÇÈåÇí ʘÑÇÑí æ ÈíÇÓÊÝÇÏå æ æíÑÇíÔåÇí ÞÏíãí ÇÒ í˜ ÚäæÇä ˜ÊÇÈ Úáãí. ÈäÑíÏ Èå: ÓíäÇÆí¡ åãÇä¡ Ì1¡ ÕÕ97-99. 64 - ÝÏÇÆí ÚÑÇÞí¡ åãÇä¡ Õ110º æ ÏíÇäí¡ åãÇä¡ ÕÕ30-31. 65- Honer, & Graham, “Should users have a role in determining …” ibid. 66 - ÓíäÇÆí¡ åãÇä¡ Ì2¡ Õ88. 67- Honer, & Graham, “Should users have a role in determining …” ibid. 68 - ÝÏÇÆí ÚÑÇÞí¡ åãÇä¡ Õ110º æ ÏíÇäí¡ åãÇä¡ Õ31. 69 - ÓíäÇÆí¡ åãÇä¡ Ì1¡ Õ93. 70- ÏÑ Çíä ÎÕæÕ ÈÑÇí äãæäå¡ ÈäÑíÏ Èå: ÛáÇãÑÖÇ ÚÒíÒí¡ «ÏÑÂãÏí ÈÑ ãÏíÑíÊ ÇÓäÇÏ»¡ äÌíäÉ ÇÓäÇÏ¡ ÓÇá 16¡ ÔãÇÑÉ 1 (íÇí61¡ ÈåÇÑ 1385)¡ Õ94. 71- “Using Archives: a practical …”, ibid. 72 - ÝÏÇÆí ÚÑÇÞí¡ åãÇä¡ Õاشتراکگذاری
پدیدآوران این مطلب
دیدگاهها
برای نوشتن دیدگاه وارد شوید.




